ရဲဘက္စခန္းမွ လြတ္ေျမာက္လာေသာ ေရႊဝါေရာင္ သံဃာေတာ္တပါး၏ ရင္ဖြင့္ခ်က္
အင္တာဗ်ဴး
ျမင့္ေမာင္၊ ဝိုင္းပီး
ေသာၾကာေန႔၊ ေအာက္တုိဘာလ 03 2008 23:59 - ျမန္မာစံေတာ္ခ်ိန္
ခ်င္းျပည္နယ္ တီးတိန္ၿမ့ဳိနယ္ရွိ ဆိုးရြားလွသည့္ လင္တန္ ရဲဘက္ အက်ဥ္းစခန္းတြင္ ၃ လခဲြနီးပါး အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ႏွိပ္စက္ ညႇဥ္းပမ္းမႈမ်ား ခံရၿပီးေနာက္ ၿပီးခဲ့သည့္လ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ ၿမ့ဳိေတာ္ အိုက္ေဇာသို႔ ဦးဇင္း ဦးပညာသီရိ (ရန္ကုန္ေက်ာင္းတုိက္၊ မႏၱေလးတိုင္း ျပည္ၾကီးတံခြန္ၿမ့ဳိနယ္) ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။
ဦးဇင္းသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလအတြင္းက သံဃာေတာ္မ်ား ေရွ့ေဆာင္ဦးရြက္ျပဳသည့္ ေရႊဝါေရာင္ လႈပ္ရွားမႈၾကီးတြင္ ဦးေဆာင္ပါဝင္ခဲ့ၿပီး ေအာက္တိုဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ အာဏာပိုင္မ်ားက မံုရြာၿမ့ဳိတြင္ ဖမ္းဆီးႏွိပ္စက္ကာ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ ခ်မွတ္လိုက္သည္။ မံုရြာေထာင္တြင္ ၇ လခန္႔ အက်ဥ္းခ်ထားၿပီးေနာက္ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ေမလေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ကေလးေထာင္မွတဆင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ရွိ ရဲဘက္ အလုပ္ၾကမ္း စခန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္ခံခဲ့ရသည္။
ရဲဘက္စခန္းအတြင္း လူမဆန္စြာ ညႇဥ္းပမ္း ႏွိပ္စက္မႈမ်ားႏွင့္ ထြက္ေျပး လြတ္ေျမာက္လာပံုကို သိရွိႏုိင္ရန္အတြက္ မဇၩိမသတင္းဌာနက ေတြ႔ဆံုေလွ်ာက္ထား ေမးျမန္းခ်က္မ်ားကို တင္ျပလိုက္ပါသည္။
ေမး။ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ဦးဇင္းက ဘယ္လို အခန္းက႑ကေန ပါဝင္ခဲ့ပါသလဲ ဘုရား။
ေျဖ။ ဦးဇင္းအေနနဲ႔ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးမွာ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစု ဦးေဆာင္ဆရာေတာ္ ဦးၾသဘာသနဲ႔ လက္တြဲၿပီးေတာ့ လုပ္ခဲ့တယ္။
ေမး။ ဘယ္လို အဖမ္းခံခဲ့ရလဲ ဘုရား။
ေျဖ။ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးအၿပီးမွာ၊ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစုက ကိုယ္ေတာ္ေတြကို စစ္အစိုးရက ဖမ္းဝရမ္းထုတ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ဦးေဆာင္ ဆရာေတာ္ေတြဟာ ေရွာင္တိမ္းေနရတယ္။ ဦးဇင္းလည္း အပါအဝင္ေပါ့။ အဲဒီလို ေရွာင္တိမ္းခ်ိန္မွာ ဦးဇင္းေက်ာင္းကို စရဖ (စစ္ဘက္လံုျခံဳေရးတပ္)၊ ၾကံ႔ခိုင္ေရး၊ ရဲတို႔က ၃ ၾကိမ္ေလာက္ လာေရာက္ စီးႏွင္း ရွာေဖြခဲ့တယ္။ ကံေကာင္း ေထာက္မစြာျဖင့္ ဦးဇင္းက အျပင္ကို ေရာက္ေနခဲ့တယ္။ ဒီသတင္းေတြၾကားေတာ့ ဦးဇင္းလည္း မံုရြာၿမ့ဳိကို ေရွာင္တိမ္းခဲ့ပါတယ္။
ဖမ္းတဲ့ အခ်ိန္က ေအာက္တိုဘာက ၁၈ ရက္ေန႔၊ ည ၇ နာရီေလာက္ ရွိမယ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ မံုရြာၿမ့ဳိက soft link internet café မွာ အင္တာနက္ အသံုးျပဳေနတုန္း အဲဒီမွာ ဆိုင္ပိုင္ရွင္က ဖုန္းဆက္ေျပာပံု ရတယ္။ ခဏေနေတာ့ ျပန္အထြက္မွာ ရဲေတြေရာက္လာျပီး ဖမ္းဆီးခံလိုက္ရတာ။
ေမး။ ဖမ္းတုန္းက ဘယ္သူေတြ ပါသလဲ ဘုရား။ ၿပီးေတာ့ ဘယ္ကို ေခၚေဆာင္သြားလဲ။
ေျဖ။ လံုထိန္းရဲေတြ ပါတယ္၊ စစ္သားေတြ ပါတယ္။ အစိတ္ (၂၅ ေယာက္) - ၃ဝ ေလာက္ရွိမယ္ ထင္တယ္။ သူတို႔က ဦးဇင္းကို ေမးစရာရွိလို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ စခန္းကို ခဏေလာက္ လိုက္ခဲ့ပါလို႔ ေျပာတယ္။ ဦးဇင္းက ‘ေမးစရာရွိရင္ ဒီနားမွာ ေမးပါ၊ ဘာေမးစရာ ရွိလို႔လဲ’ ဆိုေတာ့ ‘စခန္းေရာက္မွ ေျဖပါ။ စခန္းက်မွ ေမးပါလိမ့္မယ္’ ဆိုၿပီးေတာ့ မံုရြာၿမ့ဳိ အမွတ္ ၁ ရဲစခန္းကို ေခၚသြားတယ္။
ေမး။ စစ္ေဆးတာကေရာ ဘယ္လိုလဲ ဘုရား။
ေျဖ။ ဦးဇင္းေျဖတဲ့ အေျဖက သူတို႔ စိတ္တိုင္းက် မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ လိုခ်င္တဲ့ အေျဖမဟုတ္ဘူးဆိုေတာ့ အဆိုးဆံုးက စရဖ အရာရွိ ကိုကိုေအာင္ရယ္၊ ဦးစန္းဝင္းရယ္က ဦးဇင္း ရင္ဘတ္ကို စစ္ဖိနပ္နဲ႔ ေဆာင့္ကန္တယ္။ မ်က္ႏွာကို စစ္ဖိနပ္နဲ႔ ေပါက္တယ္။ ေနာက္ျပန္ လက္ထိပ္ ခတ္ထားတယ္။ ေမးခြန္းတခု ေမးတိုင္း ဦးဇင္းကို နားရင္းပါးရင္း ႐ုိက္တယ္၊ လက္သီးနဲ႔ ထိုးတယ္။ ဦးဇင္းလည္း ေမ့ေျမာသြားေအာင္ ခံစားရတယ္။ ေနာက္က ျပစ္ရိုက္တာ ေရွ႔စားပြဲေပၚ ေမွာက္သြားတာပဲ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဦးဇင္းလည္း လံုးဝ မခံႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဦးဇင္းရဲ႔ လက္အေၾကာေတြ၊ လက္ေတြကို ခ်ဳိးတာေပါ့။ က်ဥ္ေၾကာေတြ ႏွိပ္တယ္။
နံၾကားေတြကို ေထာက္ၿပီးေတာ့ မ’တာေတြ ရွိတယ္။ နားရင္းေတြကို ရိုက္တယ္။ နားရြက္ေတြကို ေဆာင့္ဆြဲတယ္။ နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ စစ္ေဆးတယ္။ ေျခေထာက္ေတြကို တက္က်ိတ္တာက ဦးဇင္း ေထာင္က်တဲ့ အခ်ိန္ထိ လမ္းကို ေကာင္းေကာင္း မေလွ်ာက္ႏိုင္ဘူး။ ေျခသန္းေတြမွာ ေသြးေျခဥေနတယ္။ ဦးဇင္း လံုးဝ မခံႏိုင္ေတာ့တဲ့အတြက္ ဘာလုပ္လဲဆိုေတာ့ ဒီေဝဒနာေတြ ေမ့သြားတာ ေကာင္းတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ဦးဇင္းေရွ႔က ေရွ႔မွာ ရွိတဲ့ စားပြဲကို ေခါင္းနဲ႔ ပစ္ေဆာင့္လိုက္တယ္။ ေဘးမွာရွိတဲ့ ရဲစခန္းမွဴး ဦးေအာင္ဝင္းက အတင္း ဦးဇင္းကို ဖက္ၿပီးေတာ့ ‘ဦးဇင္း ... အဲဒီလို မလုပ္ပါနဲ႔။ တပည့္ေတာ္တို႔က တာဝန္အရ လုပ္ရတာပါ။ အထက္က ၫႊန္ၾကားခ်က္အရ လုပ္ရတာပါ’ လို႔ ေျပာတယ္။
ဦးဇင္းက အဲဒီဟာမ်ဳိး လုပ္လိုက္ေတာ့ တေျဖးေျဖးနဲ႔ လက္ေလွ်ာ့ သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေအာက္တိုဘာလ ၁၈ ရက္ကေန ၂၄ ရက္ေန႔အထိက ေန႔ေရာ၊ ညပါ စစ္ေဆးတယ္။ ေရေတာင္ ေသာက္ခြင့္မေပးဘူး။ သူတို႔အထက္က လူၾကီးေတြ လာတဲ့အခါမွာ ေခၚၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးတယ္။ လူၾကီးတေယာက္ လာလို႔ရွိရင္ တျခားအခန္းကို ေျပာင္းၿပီး စစ္ေဆးတယ္။ ‘လံုးဝ အေျဖမွန္မေပၚရင္ အေျဖမွန္ေပၚေအာင္သာ စစ္ကြာ’ ဆိုၿပီးေတာ့ အမိန္႔ေပးတယ္။ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ဦးဇင္းကို ဘယ္ေလာက္ထိ ၿခိမ္းေျခာက္လဲဆိုေတာ့ ‘ဦးဇင္းရဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ေတြေပၚမွာ ဖေယာင္းတိုင္ ထြန္းၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးမယ္’ ဆိုတာမ်ဳိးထိ ေျပာလာတယ္။
သူတို႔ ဘာေတြ ထပ္ေမးလဲဆိုေတာ့ ‘၈၈ ေက်ာင္းသားအုပ္စုကို သိလား၊ သူတို႔နဲ႔ အဆက္အသြယ္ရလား၊ NLD ပါတီက ဘယ္သူေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိလဲ၊ ဘယ္သူေတြ သိလဲ’ ဆိုေတာ့ ဦးဇင္းက ‘ဘယ္သူေတြနဲ႔မွ မသိပါဘူး။ အဆက္အသြယ္လည္း မရွိပါဘူး’ ဆိုၿပီး ေျဖလိုက္တယ္။ ‘ငါတို႔က အခ်က္အလက္ေတြ ရၿပီးသား။ မင္း ဗကသ လား။ ဗကပ လား’ ဆိုၿပီးေတာ့ ေမးတယ္၊ စြပ္စြဲတယ္။
ပိုဆိုးတာက ဦးဇင္းရဲ႔ ပိုက္ဆံအိတ္ထဲမွာ အေမရိကန္ စင္တာမွာ စာၾကည့္တိုက္ ကပ္ျပားေလး ပါေတာ့ သူတို႔က ဘာေမးလဲဆိုေတာ့ ‘အေမရိကန္ စင္တာမွာ ႏိုင္ငံေရးသင္တန္းေတြ တက္တာ မဟုတ္ဘူးလား။ အဲဒီမွာ ႏိုင္ငံေရး သင္တန္းေတြ ပို႔ခ်ေနတယ္၊ ဘာေတြ ပို႔ခ်ေနလဲ။ မေျပာလို႔ရွိရင္ ဒီထက္ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ စစ္ေဆးနည္းေတြနဲ႔ စစ္ေဆးမယ္’ တဲ့။
‘အခုခ်ိန္မွာ မင္းဟာ ငါတို႔ လက္ခုပ္ထဲမွာ ေရာက္ေနတယ္။ ငါတို႔ လုပ္ခ်င္သလို လုပ္လို႔ရတယ္။ အေျဖမွန္ေပၚေအာင္ မေျပာလို႔ရွိရင္၊ အျဖစ္မွန္ကို မေျပာဘူးဆိုရင္ ငါတို႔ ရာထူးျပဳတ္ရင္ ျပဳတ္သြား ပေလ့ေစ၊ ဒဏ္ရာ အနာတရ မရွိဘဲနဲ႔ သတ္တဲ့ နည္းေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္’ လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ စစ္ေဆးတယ္။
‘ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈ၊ တရားမဝင္ အသင္းအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းမႈ၊ အစိုးရကို အၾကည္အညိဳ ပ်က္ေစတဲ့ ေရးသားမႈ၊ တရားမဝင္ ေငြေၾကးကိုင္ေဆာင္မႈ - ပုဒ္မေတြ အမ်ားၾကီး တပ္တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ ဒီေကာင္ေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား မရွိဘူးဆိုတာ ျပခ်င္တာနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေငြ ကိုင္ေဆာင္မႈ ပုဒ္မနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ ခ်လိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ ဦးဇင္းကို မံုရြာေထာင္ကို ပို႔လိုက္တယ္။
ေမး။ မုံရြာေထာင္တြင္း အေျခအေနကို ေျပာျပေပးပါလား ဘုရား။
ေျဖ။ မံုရြာ ေထာင္ထဲတုန္းက ဦးဇင္း ေနာက္ကို အင္ေဖာ္မာ (သတင္းေပး) ေတြ ထည့္ေပးထားတယ္။ ဦးဇင္းက လူတေယာက္ကို စကားေျပာမယ္ဆိုရင္ ေနာက္ကေန နားေထာင္တာတို႔၊ ေစာင့္ၾကည့္တာတို႔၊ အဲဒါေတြ လုပ္တယ္။ လူတေယာက္နဲ႔ စကားေျပာၿပီးတိုင္း ဦးဇင္းကို ႐ံုးကို ေခၚၿပီးေတာ့မွ ‘သူ႔ကို ဘာေတြ ေျပာသလဲ၊ ဦးဇင္းေနာက္မွာ တပည့္ေတာ္လူေတြ ရွိတယ္၊ မဟုတ္တာေတြ မလုပ္ပါနဲ႔၊ ဦးဇင္းကို သိကၡာခ်မယ္’ လို႔ ေျပာတယ္။
မံုရြာေထာင္ထဲ ေရာက္ေတာ့ စရဖ အရာရွိ ဦးစန္းဝင္းနဲ႔ အက္စ္ဘီ ၂ ေယာက္ရယ္ မံုရြာၿမ့ဳိ ေရႊကူေက်ာင္းတိုက္က သံဃနာယကဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိကတို႔ လာၿပီးေတာ့မွ သိကၡာ ခ်ခိုင္းပါတယ္။ ဦးဇင္းကို သိကၡာခ်ခိုင္းတာ အနည္းဆံုး ၃-၄ ၾကိမ္ေလာက္ ရွိတယ္။
“မင္းရဲ့ သာသနာဝင္ ကဒ္ျပားကို သိမ္းလိုက္ၿပီ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေထာင္ကေန လြတ္လာလို႔ရွိရင္လည္း ဘုန္းၾကီးဝတ္လို႔ မရဘူး။ အခုလိုအခ်ိန္မွာ သိကၡာခ်မယ္ဆိုရင္ ေနာက္ျပန္ဝတ္ခ်င္ရင္ ဝတ္ခြင့္ေပးမယ္” လို႔ ဦးေဇာတိက က ေျပာေသးတယ္။
ဒုေထာင္မွဴးကလည္း မၾကာခဏ ေခၚေခၚၿပီးေတာ့မွ သိကၡာခ်ခိုင္းတာေတြ ရွိတယ္။ ဝိနည္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြ၊ ေနာက္ သံဃတပ္ေပါင္းစုနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ ေမးခြန္းေတြ၊ ေရႊဝါေရာင္ သံဃေတာ္လွန္ေရးမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြအေၾကာင္း ေမးပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွ ေမးတဲ့ ဒုေထာင္မွဴးဆိုသူဟာ စရဖ အရာရွိ ဦးစန္းဝင္းရဲ႔ လူဆိုတာ သိလာတယ္။
ေမး။ မံုရြာေထာင္မွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ၊ သံဃာေတာ္ေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ ဘုရား။
ေျဖ။ မံုရြာေထာင္ထဲမွာ အမ်ားၾကီးပဲ ဒကာၾကီး။ အရပ္ဘက္ အက်ဥ္းသားေတြ ရွိတယ္။ ဘုန္းၾကီးေတြ ၆ ပါးေလာက္ ရွိတယ္။ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၁ဝ ေယာက္ေလာက္ ရွိမယ္။ သတိထားမိတာက ျမစ္ၾကီးနားဘက္က ဦးေစာထြန္း ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားၾကီး ရွိတယ္။ သူက တိုက္ပိတ္ ခံထားရတယ္။
ေမး။ ေထာင္ထဲမွာေရာ ဦးဇင္းကို ႏိွပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းတာေတြ ရွိလား။
ေျဖ။ ဦးဇင္းကို ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းတာေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ေရာက္သြားၿပီး မၾကာမီ ဆရာေတာ္ ဦးဂမၻီရတို႔ အဖမ္းခံရတဲ့အတြက္ ဦးဇင္းကို လာစစ္ေဆးတယ္။ ‘သံဃတပ္ေပါင္းစုက ဆရာေတာ္ေတြ ဘယ္မွာ ရွိသလဲ။ ဦးၾသဘာသတို႔ ဘယ္မွာ ေနသလဲ၊ ေရႊဝါေရာင္မွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ဆရာေတာ္ေတြထဲက ဘယ္ဘုန္းၾကီးေတြ သိသလဲ’ ဆိုတာေတြ ေမးတယ္။ ‘မသိပါဘူး။ ပါလည္း မပါခဲ့ပါဘူး’ လို႔ ေျဖလိုက္တယ္။ ေျဖေပမယ့္ သူတို႔က လံုးဝ လက္မခံဘူး။
ေမး။ ဇန္နဝါရီလ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ျပစ္ဒဏ္ခ်ၿပီးေနာက္ ဘယ္ေတြကို ေထာင္ေျပာင္းေရႊ႕တာေတြ ရွိေသးလဲ ဘုရား။
ေျဖ။ ဦးဇင္းကို ၂၁ ရက္၊ ေမလမွာ ကေလးေထာင္ကို ပို႔တယ္။ ကေလးေထာင္မွာ တပတ္ေလာက္ေနၿပီး ေမလကုန္ပိုင္းေလာက္မွာ ခ်င္းျပည္နယ္ တီးတိန္ၿမ့ဳိနယ္ လင္တန္ ရဲဘက္စခန္းကို ပို႔လိုက္ပါတယ္။
ေမး။ ကေလးၿမ့ဳိ ေထာင္မွာေရာ စစ္ေဆး ေမးျမန္းတာေတြ ရွိေသးလား။
ေျဖ။ ကေလးေထာင္ထဲမွာေတာ့ စစ္ေဆး ေမးျမန္းတာေတြေတာ့ မရွိဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ရဲဘက္ပို႔ဖို႔ သံေျခက်င္းေတြ ခတ္ထားၿပီေလ။ မံုရြာကေန ပို႔လိုက္တဲ့ အက်ဥ္းသား ၁ဝဝ ရွိတယ္။ အားလံုးကို သံေျခက်င္းေတြ ခတ္ထားတယ္။ တခ်ဳိ႔ ရဲဘက္ေျပးေတြ ပါတယ္။ စစ္ေပၚတာေတြ ပါတယ္။ အသက္လုၿပီး ေျပးခဲ့တဲ့ သူေတြကို သံေျခက်င္း ႏွစ္ခု ခတ္ထားတယ္။ မံုရြာေထာင္ကေန ကေလးေထာင္ထိ သြားရတဲ့ဟာက သံေျခက်င္းေတြနဲ႔ ႏွစ္ေယာက္ တတြဲ သြားရတယ္။
ေမး။ ရဲဘက္စခန္းကို ဘယ္လိုပို႔လဲ ဘုရား။ ဘာအလုပ္ေတြ လုပ္ရလဲ။
ေျဖ။ ေမလကုန္ေလာက္ ေရာက္တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး သံေျခက်င္းေတြ ခတ္ၿပီးေတာ့ ဦးဇင္းတို႔ကို အလုပ္ၾကမ္းခိုင္းပါတယ္။ ထင္းတုံးၾကီးေတြ ထမ္းရတယ္။ ခ်င္းျပည္နယ္ဆိုတာ သိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ေတာင္တန္းၾကီးေတြ။ ေခ်ာက္ထဲကေန ေတာင္ကုန္းေပၚထိ ထမ္းတင္ရတယ္။ အဲဒီတိုင္ေတြကို တနဂၤေႏြေန႔ရက္ေတြမွာလည္း ထမ္းတင္ရတယ္။ နားရက္မရိွဘူး။ ထမ္းတင္ရတဲ့ အခါမွာလည္း ေရွ့ကလူကို ေနာက္ကလူက မွီေအာင္ လိုက္ရတယ္။ မမွီတဲ့ လူေတြကို တပ္ခြဲမွဴး၊ တပ္စုမွဴးေတြက ေနာက္ကေန တအံုးအံုး တဘံုးဘံုးနဲ႔ ရိုက္တယ္။ ထင္းတုံးကို မႏိုင္လို႔ လဲသြားတဲ့သူေတြကို ေျခေတာက္နဲ႔ ပိတ္ကန္တယ္။ ရင္ဝကို ေဆာင့္ကန္တယ္။ ႏွိပ္စက္တာေတြ ခံခဲ့ရပါတယ္။
ေမး။ ရဲဘက္စခန္းမွာ အလုပ္ၾကမ္းေတြ လုပ္ေနရင္း ဦးဇင္းရဲ့ က်န္းမာေရး အေျခအေနက ဘယ္လိုရိွခဲ့လဲဘုရား။
ေျဖ။ စားရတဲ့ အစားအစာကလည္း ပံုစံနဲ႔ စားရပါတယ္။ ရဲဘက္စခန္းမွာ နာမည္ၾကီးတဲ့ ဒံေပါက္ထမင္းေပါ့။ ထမင္းေတြထဲမွာ ေက်ာက္ခဲေတြ ပါတယ္၊ စပါးလံုးေတြ ပါတယ္။ တခါတရံမွာ ႂကြက္ေခ်းေတြကလည္း ပါတယ္။ အဲဒီလို နီရဲေနတဲ့ ထမင္းေတာင္မွ အဝ မစားရဘူး။ အက်ဥ္းသားေတြက ဒီေလာက္ ပင္ပင္ပန္းပန္း လုပ္ရၿပီး ထမင္းကို ဝေအာင္မစားရဘူး ဆိုေတာ့၊ အဲဒီ ရဲဘက္စခန္းကို ေရာက္ၿပီး ႏွစ္ပတ္ သံုးပတ္ေလာက္လည္းက်ေရာ လူေတြက မ်က္တြင္းေတြ ေခ်ာင္က်သြားတယ္။ ျဖဴဖတ္ျဖဴေရာ္ ျဖစ္သြားတယ္။ တခ်ဳိ႔ဆိုရင္ ဖ်ားတယ္။ တခ်ဳိ႔ဆိုရင္ သံေျခက်င္းရဲ႔ ဒဏ္ေၾကာင့္ ေျခေထာက္ေတြမွာ အနာေတြ ေပါက္လာတယ္။ ေသြးစုနာေတြ ေပါက္လာတယ္။ ဦးဇင္းကိုယ္တိုင္လည္း ေသြးစုနာ ၃-၄ ၾကိမ္ေလာက္ ေပါက္ဖူးပါတယ္။ အဲလို အစားဆင္းရဲတဲ့ဒဏ္ အလုပ္ၾကမ္းလုပ္ရတဲ့ ဒဏ္ေတြေၾကာင့္ ျမစ္ၾကီးနားက ကိုယ္ေတာ္တပါးဆို ဒဏ္မခံႏိုင္လို႔ ဝါဆိုလျပည့္ေန႔က ပ်ံလြန္ေတာ္မူသြားရွာတယ္။
ေမး။ ရဲဘက္စခန္းမွာ အလုပ္လုပ္လို႔ လုပ္အားခေရာ ရတာမ်ဳိးရွိလား ဘုရား။
ေျဖ။ ရဲဘက္စခန္းမွာ အက်ဥ္းသားတဦးက အနည္းဆံုး တေန႔ကို အာဏာပိုင္ေတြအတြက္ တရက္ကို ၂ဝဝဝ သြင္းရတယ္။ ေထာင္အလုပ္မရွိရင္ အျပင္က ဝင္ေငြရတဲ့ အလုပ္ေတြကို လိုက္လုပ္ရတယ္။ ၂ဝဝဝ ထက္ေက်ာ္ရင္ေတာ့ ေထာင္သားေတြအတြက္ စားစရာေတြ ဝယ္လို႔ရတာေပါ့။
ေမး။ ဘာေၾကာင့္မို႔ အိႏၵိယဘက္ကို ထြက္ေျပးခဲ့တာလဲဘုရား။
ေျဖ။ ဦးဇင္း ေရာက္ေနတဲ့ လင္တန္ ရဲဘက္စခန္းကို အက္စ္ဘီ ၂ ေယာက္ ေရာက္လာၿပီး စစ္ေဆးျပန္တယ္။ ‘သံဃတပ္ေပါင္းစုမွာ ဦးေဆာင္တဲ့သူေတြ သိလား’ ဆိုၿပီး စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔ မနက္ ၉ နာရီကေန ညေန ၆ နာရီအထိ ဆက္တိုက္ေမးတယ္။ အဲဒီေန႔မွာ ဆြမ္းမစားရဘူး။ မေျဖႏိုင္ရင္ ထိုးတာၾကိတ္တာ လုပ္တယ္။ ဦးဇင္းကို ‘သံဃတပ္ေပါင္းစုမွာ ပါတယ္ မဟုတ္လား။ သံဃတပ္ေပါင္းစုက ဆရာေတာ္ေတြ ဘယ္မွာ ေရာက္ေနလဲ’ ဆိုတာေတြ ေမးတယ္။ ဒီလူေတြက ကေလးေထာင္ကို ျပန္ပို႔ၿပီး ပုဒ္မ အသစ္တိုးၿပီးေတာ့ ေထာင္ကိုထပ္ပို႔မွာ သိလိုက္ရတဲ့အတြက္ ဒီည ထြက္မေျပးလို႔ မျဖစ္ေတာ့ဘူးလို႔ ေတြးၿပီး ထြက္ေျပးခဲ့တယ္။
ေမး။ တီးတိန္ၿမ့ဳိ လင္တန္ ရဲဘက္စခန္းကေန ဘယ္လိုမ်ဳိး ထြက္ေျပးလာခဲ့လဲ ဘုရား။
ေျဖ။ အဲဒီ အလုပ္ၾကမ္းစခန္းကို ပထမ တထပ္က ၁ဝ ေပေလာက္ရွိတဲ့ သစ္တုံးၾကီးေတြကို သံဆူးၾကိဳးေတြပတ္ၿပီး ကာထားတယ္။ အဲဒီသစ္တိုင္ၾကီးေတြကို ဖက္ၿပီးေတာ့ ေက်ာ္တက္ခဲ့ရတယ္။ ဟာ ... သံဆူးၾကိဳးေတြက လက္ေတြေျခေထာက္ေတြကို စူးလိုက္တာလည္း မေျပာပါနဲ႔ေတာ့။ ဒါေပမဲ့ ဒီဒဏ္ရာေတြကို ဂ႐ုမစိုက္အားဘဲ အျမင့္ေပ ၁၅ ေပေလာက္ရွိတဲ့ ဒုတိယသံဆူးၾကိဳးကို ေက်ာ္ဖို႔ ၾကိဳးစားရျပန္တယ္။ လက္ေတြမွာလည္း ေသြးအလိမ္းလိမ္းေပါ့။ ဟား ၫ အသက္အႏၱရာယ္ လြတ္ျပီဆိုတာနဲ႔ ရင္ထဲမွာ နည္းနည္း ေပါ့သြားတာေပါ့။ အနာတရကို ဂ႐ုမစိုက္အားဘဲ ကိုယ့္အသက္အႏၱရာယ္ကို စိုးရိမ္ၿပီး ဂက္စ္မီးျခစ္က အလင္းေရာင္ေလးကို အားျပဳၿပီး ေတြ႔တဲ့လမ္းအတိုင္း စြတ္ၿပီး ထြက္ေျပးလာခဲ့တယ္။
တခ်ဳိ႔ ေခ်ာက္ကမ္းပါးေတြဆို ၄-၅ နာရီၾကာေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ဆင္းရတယ္။ ရွင္းလို႔မရတဲ့ ျခံဳေတြဆို လိွမ့္ခ်လိုက္ရတာရွိတယ္။ တိုးလို႔မရတဲ့ ဆူးျခံဳေတြဆိုရင္ ေတာေကာင္သြားတဲ့ လမ္းေလးေတြကို အားျပဳၿပီး ေလးဘက္ေထာက္ သြားခဲ့ရတာေတြလည္း ရွိတယ္။ သားရဲတိရစၦာန္ အႏၱရာယ္ကို စိုးရိမ္မိေပမယ့္ ေရွ႔ခရီးတြင္ဖို႔ပဲ အာ႐ံုထား ေျပးရတာေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္ ဗိုက္ကလည္းဆာ၊ စားစရာလည္းမရွိ၊ ေရကလည္း ငတ္ေတာ့ ေတြ႔တဲ့ ဆီးျဖဴသီးေလးေတြ ခူးစားၿပီး ၂ ရက္၊ ၂ ည တိတိ မနားမေန ေျပးခဲ့ရပါတယ္။
တခါတရံ ေခ်ာက္ကမ္းပါးေတြကို မတက္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ေမာပန္းေနေတာ့၊ ေခ်ာင္းေတြအတိုင္း စံုဆင္းေနေတာ့ ခရီးေတြက မေဝးသင့္ဘဲ ေဝးခဲ့တဲ့ ခရီးေတြကလည္း အမ်ားၾကီးပဲ။ ရြာေတြကို ေတြ႔ရေပမယ့္ အဖမ္းခံရမွာ၊ ေခြးေဟာင္မွာ စိုုးတဲ့အတြက္ မဝင္ရဲဘူး။ ပတ္ေရွာင္သြားရတယ္။ လမ္းေတြကလည္း မသိေတာ့ မွန္းဆသြားရတဲ့အတြက္ အေဝးၾကီး ေရာက္သြားတာေတြ ရွိတယ္။ ပရိတ္၊ ပ႒ာန္းနဲ႔ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ေတြကို အေဖာ္ျပဳၿပီး ေမတၱာပို႔ရင္း ေျပးလႊားေနရတာေပါ့။ ေနာက္ပိုင္း မရြတ္ႏုိင္ေတာ့တဲ့အဆံုး အာ႐ံုပဲ ျပဳႏိုင္ေတာ့တယ္။
ကံေကာင္းေထာက္မစြာနဲ႔ အသက္ ၂ဝ ပတ္ဝန္းက်င္ရွိတဲ့ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေလး တေယာက္က ထမင္းထုပ္နဲ႔ ေရဗူးေလး ပါလာတာကို ေပးေတာ့ အငမ္းမရ ၿမိန္ရည္ယွက္ရည္ စားလိုက္တယ္။ သခြားသီး ၃ လံုး ေရာေပးေတာ့ စားလိုက္တာနဲ႔ ေရဆာလည္း ေျပသြားတယ္။ ဒါနဲ႔ေနာက္ဆံုး လမ္းျပေပးဖို႔ အကူအညီ ေတာင္းလိုက္ေတာ့ သူက လမ္းေၾကာင္းမွန္ကို ျပေပးတယ္။ ဦးဇင္းလဲ ေက်းဇူးတင္လြန္းလို႔ ေက်းဇူးဆပ္တဲ့အေနနဲ႔ ပါတဲ့ေငြ ၂ဝဝဝ ေပးလိုက္တယ္။
အဲဒီေနာက္ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ အိုက္ေဇာၿမ့ဳိကို ေရာက္လာခဲ့တယ္။
ေမး။ ထြက္ေျပးတုန္းက သံေျခက်င္းနဲ႔ပဲလား ဘုရား။
ေျဖ။ အက်ဥ္းစခန္းက တာဝန္ရွိသူေတြကို ၾသဂုတ္လလယ္ေလာက္မွာ ပိုက္ဆံ ၅ဝဝဝဝ ေပးလိုက္ေတာ့ သံေခ်က်င္း ျဖဳတ္ေပးပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ေျပးဖို႔ လြယ္ကူသြားတာေပါ့။
ေမး။ စစ္အစိုးရက သံဃာေတာ္ေတြကို မတရား ဖမ္းဆီးမႈေတြအေပၚ ဘယ္လို ေျပာလိုပါသလဲဘုရား။
ေျဖ။ ရက္စက္ယုတ္မာလွပါတယ္ဆိုတဲ့ အဂၤလိပ္ေခတ္၊ ဂ်ပန္ေခတ္တုန္းကေတာင္မွ သံဃာထုအေပၚမွာ ဒီေလာက္ ရက္ရက္စက္စက္ မႏွိပ္စက္ခဲ့ပါဘူး။ အခု ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဗုဒၶဘာသာ သာသနာ့ ဒါယကာလို႔ ေခၚေနတဲ့ စစ္အစုိးရရဲ႔ ရက္စက္ယုတ္မာမႈကေတာ့ ကိုယ္ေတြ႔ၾကံဳလိုက္မွပဲ ေျပာစရာစကားလံုး ရွာမရေလာက္ေအာင္ ရက္စက္ပါ့ေပ့လို႔ သိလိုုက္ရတယ္။
ဒီလိုမ်ိဳး ရက္စက္ ယုတ္မာမႈေတြကို ရပ္တန္းက ရပ္ပါ။ အဲလိုမွမဟုတ္ရင္ သမိုင္းမွာ ဂ်ာမဏီက နာဇီဟစ္တလာတို႔လို သမိုင္းဆိုး တင္က်န္ခဲ့မွာ မလြဲပါဘူး။ အခုဆိုရင္ ကမၻာတဝွမ္းမွာ ရွိတဲ့ အာဏာရွင္ေတြဟာ တေယာက္ၿပီးတေယာက္ ျပဳတ္ကုန္ၿပီ။ ကမၻာမွာ ရွားရွားပါးပါး နအဖ စစ္အုပ္စုပဲ က်န္ပါေတာ့တယ္။ နအဖ စစ္အုပ္စုသာ အျမင္မွန္ရမယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္ေတြ က်န္ပါေသးတယ္။ သူတို႔ရဲ႔ ႏွလံုးသားမွာ စူးဝင္ေနတဲ့ အမုန္းတရား၊ အာဃာတ တရားေတြဟာ သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔လည္း ဆင္းရဲဒုကၡေရာက္ေစၿပီး လူသားထု တရပ္လံုးကိုလည္း စိတ္မခ်မ္းေျမ့စရာေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရေစပါတယ္။ ဒီ အမုန္းတရား၊ အာဃာတ တရားေတြဟာ အျမင္မွန္ရတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္း ေျပာင္းပစ္လို႔ ရပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ ျမန္မာလူမ်ဳိးေတြရဲ႔ ဆင္းရဲတြင္းက နက္သည္ထက္ နက္ပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိန္မီ ျပဳျပင္ၾကပါလို႔ ဦးဇင္းအေနနဲ႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။
ေမး။ ဦးဇင္းအေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ဳိး ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔ စိတ္ကူးပါသလဲ ဘုရား။
ေျဖ။ ေရႊဝါေရာင္ အၾကမ္းမဖက္ ေတာ္လွန္ေရးၾကီးဟာ နအဖ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ မတရား ဖမ္းဆီး ညႇဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္၊ ဖိႏွိပ္ၿဖိဳခြင္းမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရေပမယ့္ သံဃတပ္ေပါင္းစု ဦးေဆာင္ဆရာေတာ္ ဦးၾသဘာသနဲ႔အတူ သံဃာ ၃ သိန္းေက်ာ္၊ ၄ သိန္းနီးပါး က်န္ပါေသးတယ္။ ဦးဇင္းအေနနဲ႔ ေရွ႔ဆက္ၿပီးေတာ့ နအဖ ဆိုတဲ့ အဓမၼဝါဒီေတြကို အသက္ထက္ဆံုး ဓမၼလမ္းေၾကာင္းေပၚကေန အၾကမ္းမဖက္တဲ့ နည္းေတြနဲ႔ သံဃာထု၊ လူထုနဲ႔အတူ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။
အခု အေနအထားက အစြယ္နဲ႔ ထိုးမယ့္ဆင္ဟာ ေနာက္တလွမ္းဆုတ္ ဆိုတဲ့ အေနအထားပါ။ စက္တင္ဘာ လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ အာဇာနည္ လူစြမ္းေကာင္း ရဲရဲေတာက္ သတၱိရွင္ေတြ အမ်ားၾကီး ေမြးထုတ္ေပးခဲပါ့တယ္။ ဒီလူစြမ္းေကာင္းေတြဟာ ဥပမာနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ေျခစြမ္းထက္တဲ့ ေဘာလံုးသမားေကာင္းေတြ လိုပါပဲ။ ဒါကို အသင္းစုစည္းမႈ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အေပးအယူ၊ အခ်ိပ္အဆက္ရွိမႈ၊ ေအာင္ကိုေအာင္ရမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ၾကံ႔ခိုင္မႈေတြကို ဦးဇင္းတို႔ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေနပါတယ္။
အေရးၾကီးဆံုးအခ်က္က ေဘာလံုးပြဲေတြမွာ ကိုယ့္ေျခေထာက္ထဲ ေဘာလံုးေရာက္ၿပီဆိုရင္ တကိုယ္ေကာင္းဆန္ၿပီး တေယာက္ထဲ ဆြဲမေျပးဖို႔ အဲဒါ အေရးၾကီးဆံုးပဲ။ ေနာက္ၿပီး ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားေနတဲ့ မည္သူမဆို၊ မည္သည့္အဖြဲ႔အစည္းမဆို ဒီမိုကေရစီသေဘာတရား၊ ဒီမိုကေရစီက်င့္စဥ္ေတြကို စတင္က်င့္သံုးဖို႔ လိုေနပါၿပီ။
ဒီမိုကေရစီဆိုတာ သူတပါးက လာေပးတာမဟုတ္ဘဲ ကိုယ္တိုင္က်င့္သံုးရတာပါ။ အဲဒီေတာ့ နအဖ လက္ထဲမွာ ဒီမိုကေရစီမ ရွိဘူး၊ အဲဒါကို သြားေတာင္းမေနနဲ႔၊ အခ်ိန္ကုန္တယ္။ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ညီညီညြတ္ညြတ္ ရွိၿပီးေတာ့ ငါတို႔ဟာ တေန႔ မုခ် ေအာင္ရမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ကို ေမြးၿပီး သံဃာထု၊ ေက်ာင္းသားထုနဲ႔ လက္တြဲၾကပါ။ ဦးဇင္းလည္း စိတ္"ာတ္ ခိုင္ခိုင္မာမာနဲ႔ လက္တြဲေဆာင္ရြက္ပါ့မယ္လို႔ အခိုင္အမာ ဆံုးျဖတ္ထားပါတယ္။
Next >
© Copyright 1998 - 2008 Mizzima News. All Rights Reserved
Saturday, 4 October 2008
Sunday, 28 September 2008
NLD to Celebrate 20th Anniversary
| By SAW YAN NAING | Friday, September 26, 2008 |
 E-MAIL |
 PRINT |
The National League for Democracy will celebrate its 20th anniversary on Saturday in Rangoon with newly released political prisoners.
Win Tin, a founder of the NLD, was released on Tuesday along with six other NLD members.
 |
| Filipino protesters display photos of Burma's last year protests led by Buddhist monks during a silent protest outside the Burmese Embassy at the financial district of Makati city of Manila on Friday. (Photo: AP) |
Meanwhile, on Thursday the NLD was warned by the head of Burma’s police, Brig-Gen Khin Yi, to withdraw a statement it made following the release of the political prisoners, said party spokesperson Nyan Win.
The statement called for a review of the junta’s constitutional process. The regime saw the statement as potentially motivating citizens to undertake activities critical of the military government.
Nyan Win said, “They [Burmese authorities] said our earlier statement can motivate people to launch a movement against them. So, they asked us to withdraw our statement.”
“We replied that our statement contained credible information, and we have proof for it. So, we can’t withdraw it,” he said
The NLD statement urged Burmese authorities to reconsider the state constitution, calling the draft constitution one-sided and lacking the participation of the 1990 elected members of parliament.
A lawyer, Thein Nyunt, who is also a member of the NLD information department, said, “It is necessary to review the constitution before it becomes legitimate.”
Burmese authorities unofficially warned opposition leaders that action could be taken against them if they continued to make such statements.
Six members of the NLD’s Central Executive Committee met with Brig-Gen Khin Yi at the Ministry of Home Affairs for about one hour on Thursday, said Nyan Win.
He said Burmese authorities are trying to pressure NLD leaders to stop public criticism of the military regime.
In May, the NLD dismissed the national referendum on the draft constitution, calling it non-inclusive, non-transparent and undemocratic.
The party’s leader, Aung San Suu Kyi, has been detained under house arrest for more than 13 of the past 19 years. The latest round of her house arrest began o¬n May 30, 2003, following the ambush of her motorcade by a government-orchestrated mob in Depayin in Burma’s northwest Sagaing Division.
Friday, 19 September 2008
Tuesday, 16 September 2008
ဲ႔
ႈ
ေ႐ႊ၀ါေရာင္ ဒီမိ္ုကရက္တုိက္ေဇးရွင္း
အရွင္လာဘ | စက္တင္ဘာ ၁၆၊ ၂၀၀၈
(၁) တတိယလႈိင္းႏွင့္ ခရစ္ယာန္ဘာသာ
ဟားဗက္တကၠသိုလ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပါေမာကၡ ဆင္မ်ဴရယ္ ဟန္တင္တန္ဟာ ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္ထြန္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ဗုဒၶဘာသာကုိ သိပ္အထင္ႀကီးလွ၊ ထည့္တြက္လွတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ႕ရဲ႕နာမည္ေက်ာ္ “ယဥ္ေက်းမႈ တိုးတိုက္မိျခင္း” စာအုပ္မွာဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာ ႏိုင္ငံမ်ားဟာ တိုးတက္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအဆင့္ (Civilization) အထိ ေရာက္မလာၾကဘူးလို႔ ဆိုထားပါတယ္။
ခရစ္ယာန္နဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာႏိုင္ငံမ်ားဟာ တိုးတက္တဲ့ လူသားဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြနဲ႔ အင္ပါယာႀကီးေတြအထိ ျဖစ္ထြန္းခဲ့ၾကတယ္။ ဗုဒၶဘာသာကေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ဘဲ လူသားဖြံ႕ၿဖိဳးေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအေရးမွာ အၿမဲအႏုတ္သေဘာေဆာင္ၿပီး ငုတ္ေနတတ္ တယ္။ အဓိက အေၾကာင္းတရားတခုက ဗုဒၶဘာသာဟာ သူ႔မူလစတင္ခဲ့တဲ့ အိႏိၵယႏိုင္ငံမွာကို ေျခကုပ္မၿမဲႏိုင္ခဲ့တာပဲလို႔ ဟန္တင္တန္က ေထာက္ျပပါတယ္။
ေနာက္ သူ႕ရဲ႕ နာမည္ႀကီး “တတိယလိႈင္း” စာအုပ္ဟာလည္း ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားကေန ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္အဆံုးထိ အာဏာရွစ္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီကူးေျပာင္းလာတဲ့ ႏိုင္ငံ ၃၀ ေလာက္ရဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳေတြကို တင္ျပထားတယ္။ အဲ့ဒီမွာ သူေျပာသြားတာက တတိယလိႈင္း (Third Wave) ဒီမိုကရက္တိုက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္မွာ ဘာသာေရးဟာ လံုး၀အေရးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္တိုင္း ခရစ္ယာန္ဘာသာနဲ႔ ဒီမိုကေရစီဟာ လံုး၀ဆက္စပ္ေနတယ္။ ေခတ္သစ္ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ လည္း ပထမဦးဆံုး ခရစ္ယာန္ ႏိုင္ငံေတြမွာပဲ စတင္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ၄၆ ႏိုင္ငံကိုၾကည့္ရင္ ၃၉ ႏိုင္ငံဟာ ကက္သလစ္နဲ႔ ပ႐ိုတက္စတင့္ဘာသာ အဓိက လႊမ္းမိုးထား တဲ့ ႏိုင္ငံေတြျဖစ္ေနတယ္။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ ယဥ္ေက်းမႈဟာ မူဆလင္ဘာသာ၊ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ကြန္ဖ်ဴးရွပ္အယူ ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ထြန္းခဲလွတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အဲ့ဒီလို ခရစ္ယာန္ႏိုင္ငံေတြမွာပဲ ဒီမိုကေရစီ စျဖစ္ထြန္းအေျခခိုင္ရတဲ့အေၾကာင္းက ခရစ္ယာန္ဘာသာဟာ တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ သိကၡာတန္ဖိုး (The dignity of the individual) ကို အေလးထားလို႔ ဒီႏိုင္ငံေတြမွာ ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္အၾကား စည္းျခားထားမႈ (The separation of church and state) ရွိၾကလို႔ပဲလို႔ ဆိုပါတယ္။ ကက္သလစ္နဲ႔ ပ႐ိုတက္စတင့္ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားဟာ ဖိႏွိပ္တဲ့ အာဏာရွင္ တိုင္းျပည္ေတြရဲ႕ လြတ္ေျမာက္ေရး ႐ုန္းကန္ႀကိးပမ္းမႈေတြမွာ အဓိက အခန္းက႑က အၿမဲရွိေနလို႔ပဲ။ ေနာက္ၿပီး ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းမ်ားနဲ႔ ဘာသာ၀င္ဦးေရ အျပန္႔က်ယ္လာျခင္းဟာ ဒီမိုကေရစီ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကို တြန္းအားေပးတယ္လို႔ ပါေမာကၡဟန္တင္တန္က ရပ္ခံတင္ျပထားပါတယ္။
(၂) အစလည္းခက္၊ အဆံုးလည္းခက္
အခုေျပာေနတာဟာ ဘယ္ဘာသာဟာ ပိုယံုၾကည္ထိုက္တယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥမဟုတ္ဘဲ ဒီမိုကရက္တုိက္ ေဇးရွင္းကိစၥသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟန္တင္တန္ေထာက္ျပသလို အေနာက္ခရစ္ယာန္ႏိုင္ငံ အမ်ားစု ဒီမိုကေရစီေအာင္ျမင္ခိုင္ၿမဲေနတာကလည္း ျငင္းမရေအာင္ အထင္အရွားပါပဲ။ သို႔ေသာ္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကို ပုခံုးခ်င္းယွဥ္လာတဲ့ ကြန္ဖ်ဴးရွပ္ တ႐ုတ္ေပါက္ေဖာ္ႀကီးရဲ႕ တိုးတက္ပြင့္လင္းလာမႈ။ မၾကာခင္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာသံဃာေတာ္ေတြရဲ႕ ေမတၱာသုတ္ရြတ္ၿပီး စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႔က်င္ လႈပ္ရွားမႈ၊ တိဘက္ရဟန္းေတြရဲ႕ အိုလံပစ္မီးရွဴးတိုင္ ႏိုင္ငံေပါင္းစံုမွာ ၀င္လုမႈေတြဟာ ပါေမာကၡဟန္တင္တန္ရဲ႕ ခရစ္ယာန္ အေလးထဲတဲ့ အျမင္ကို စိန္ေခၚလွန္ပစ္လိုက္တာလားလို႔ ေတြးစရာေတြ ရွိလာပါတယ္။
၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရႊ၀ါေရာင္အေရးနဲ႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ တိဘက္အေရးဟာ မေအာင္ျမင္ေသးေပမယ့္ ကမၻာ့သမိုင္းနဲ႔ ဒီမိုကရက္တိုက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္မွာ ထူးျခားေနပါတယ္။ တဘက္က သိမ္ေမြ႔ႏူးညံ့တဲ့ အၾကမ္းမဖက္ အာဏာဖီဆန္မႈ၊ တဘက္မွာက စစ္တပ္ယႏၱရားသံုးၿပီး အဆံုးစြန္အ႐ိုင္းအစိုင္းဆံုး ေခ်မႈန္းမႈ။ အဲ့ဒီႏွစ္ခုအၾကား ဖီလာျဖစ္မႈ ျမင္ကြင္းေတြကို ကမၻာ့ရြာ မီဒီယာမွန္ေျပာင္းကေန အားလံုးျမင္ေတြ႔ခဲ့ၾကရပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ ေမတၱာပို႔စီတန္းလမ္းေလွ်ာက္ပံု၊ ၀ိနည္းစည္းကမ္း ညီညြတ္ပံု၊ ထုထည္အင္အားႀကီး မားပံု၊ လံုထိန္းရဲနဲ႔ စစ္သားေတြကို ျပန္လည္ဦးခ်ကန္ေတာ့တဲ့ ျမင္ကြင္းပံုေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းကို အံ့ၾသမွင္ တက္ေစ႐ံုမွ်မက ျမန္မာတို႔ကိုယ္တိုင္ မ်က္ရည္လည္ရႊဲခဲ့ရပါတယ္။
လြတ္လပ္ေရးကာလကစလို႔ ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ပံုအထိ ျမန္မာရဟန္းေတာ္ေတြဟာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈတိုင္းမွာ ပါ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၀၇ စက္တင္ဘာ ေတာ္လွန္ေရးကေတာ့ သံဃာထု သက္သက္က ဦးေဆာင္တဲ့ စစ္အစိုးရ ဆန္႔က်င္ေရးျဖစ္လာၿပီး။ အခ်ိန္တိုေတာင္းလွေပမယ့္ တကမၻာလံုးရဲ႕ မ်က္ေျခမျပတ္ေစာင့္ၾကည့္မႈ ခံခဲ့ရပါတယ္။ ကမၻာ့ဒီမို ကေရစီေရး တိုက္ပြဲအတြက္လည္း အျမင္သစ္ျဖစ္ၿပီး ဗုဒၶဘာသာဟာ ေလာကုတၱရာကိစၥသက္သက္ မ်က္ႏွာမူေနရာက ေလာကီဖြံ႕ၿဖိဳးေရးနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရး ကိစၥေတြဆီ တူရူလာပါတယ္။
ျမန္မာဗုဒၶရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ ဒီမိုကေရစီေရးတိုက္ပြဲဟာ ရက္ရက္စက္စက္ ေခ်မႈန္းခံလိုက္ရေပမယ့္ ၿပီးဆံုးသြားၿပီလို႔ေတာ့ လံုး၀ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာကိုယ္၌ကိုက တိုးတက္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ (Reform) လုပ္လာတာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ စက္တင္ဘာအေရးအခင္းဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး ခရီးရွည္အတြက္ အစတကာတို႔ရဲ႕ အစပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီ အေရးမွာ အႏုတ္သေဘာ ေဆာင္တယ္လို႔ အျမင္ခံေနရတဲ့ ဗုဒၶဘာသာကို ျမန္မာရဟန္းပ်ိဳမ်ားက အေပါင္းလကၡဏာ ေဆာင္ေၾကာင္း ကမၻာကို ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ျပလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။
စက္တင္ဘာ သံဃာလႈပ္ရွားမႈ စတင္ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ စာေရးဆရာေမာင္စူးစမ္းကို သူ႔မိတ္ေဆြ တေယာက္က ဘယ္လိုျမင္ သလဲလို႔ ေမးၾကည့္တဲ့အခါ ဆရာက “စဖို႔ခက္ခဲသလို အဆံုးသတ္ဖို႔လည္း ခက္တယ္”လုိ႔ တုန္႔ျပန္ ေျဖဆိုပါတယ္။ ဆရာ ေမာင္စူးစမ္းေျပာသလိုပဲ စက္တင္ဘာ သံဃာ့အေရအခင္းဟာ စတင္ဖို႔ အေတာ္ခက္ခဲတဲ့၊ ရဟန္းပ်ိဳမ်ား ရင္းၿပီးစြန္႔စားရတဲ့ တိုက္ပြဲျဖစ္သလို အဆံုးသတ္ဟာလည္း ျမန္မာ့ေတာ္လွန္ေရး အမ်ားစုရဲ႕ ထံုးစံအတိုင္း ကိုယ့္ဘက္က ပြဲမျပတ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာကူးေျပာင္းႏိုင္တဲ့ ကတၱီပါေတာ္လွန္ေရးမ်ိဳးျဖစ္မလာခဲ့ဘဲ ဘုရားသားေတာ္ေတြ အေၾကာင္းမလွစြာနဲ႔ ေသြးစြန္းထင္းခဲ့ရပါတယ္။
ဘာေၾကာင့္ ျမန္မာရဟန္းပ်ိဳမ်ားရဲ႕ စက္တင္ဘာအေရးဟာ စဖို႔ခက္ၿပီး အဆံုးသတ္ဖို႔ ခက္ရတာလဲ။ စက္တင္ဘာရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈေတြက ဘာလဲ။ ျမန္မာေထရ၀ါဒဟာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ နီးစပ္ရဲ႕လား။ ခရစ္ယာန္ဘာသာက အာဏာရွင္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားနိုင္သလိုမ်ိဳး၊ အနာဂါတ္မွာ ဗုဒၶဘာသာက အာဏာရွင္ ညႊတ္ကြင္းကေန ေဖာက္ထြက္ႏိုင္မွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ ေတာင္ကိုရီးယားလို ဗုဒၶဘာသာကေန ခရစ္ယာန္အယူ ကူးေျပာင္းသူဦးေရ တိုးပြားလာမွ ဒီမိုကေရစီအျမစ္တြယ္ အေျခက် မွာလား။ စတဲ့စတဲ့ ေမးခြန္းေတြအတြက္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ျဖစ္ရပ္နဲ႔အတူ ေထရ၀ါဒအေပၚ လူမႈေဗဒ၊ လူမႈသိပၸံ ရႈေထာင့္ေတြကေန သံုးသပ္ၾကဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။
(၃) လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ေမတၱာသုတ္
အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရး ေၾကျငာစာတမ္းမွာ ေသာမတ္စ္ဂ်ကဖာဆန္က “လူတိုင္းကို တူညီမွ်တစြာ ဖန္ဆင္းထားတာ ျဖစ္တယ္” (All men are created equal) ဆိုတဲ့ စကားကို သံုးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း လင္ကြန္းတို႔၊ မာတင္လူသာကင္း တို႔ကေန ယေန႔ေခါင္းေဆာင္မ်ားအထိ အထပ္ထပ္သံုးစြဲခဲ့ၾကတယ္။ ဘုရားသခင္ဟာ အားလံုးကို တူညီတဲ့ ရပိုင္ခြင့္ေတြနဲ႔ ဖန္ဆင္းထားသမို႔၊ လူသားအားလံုးမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဟာ ေမြးရာပါျဖစ္ၿပီး မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ တားျမစ္ခ်ဳပ္ ခ်ယ္ပိုင္ခြင့္မရွိဘူးလို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ဒီ၀ါက်ေလးတစ္ေၾကာင္းဟာ တာသြားလြန္းၿပီး အေနာက္တိုင္းႏိုင္ငံေတြမွာ ဒီမိုကေရစီ နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြရရွိဖို႔ က်ားကန္ေပးပါတယ္။
ဒါျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔အတြက္ ဗုဒၶဘာသာမွာ ဒီလိုအားကိုး အားထားျပဳေလာက္တဲ့ စကားရပ္မ်ိဳးမရွိဘူးလား။ ဗုဒၶရဲ႕ၾသ၀ါဒအျမဳေတေတြဟာ လူသားတိုင္းရပိုင္ခြင့္ေတြအတြက္ အနက္ဖြင့္ထူတတ္ရင္ အမ်ား ႀကီးရႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ေမတၱာသုတ္လာ “မာတာ ယထာနိယံပုတၱ၊ မယုသာ ဧကပုတၱ မႏုရေကၡ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဟာ စဥ္းစား ယူရင္ အေတာ္က်ယ္ျပန္႔ပါလိမ့္မယ္။ သတၱ၀ါတိုင္းအေပၚမွာ မိမိရင္၌ျဖစ္ေသာ တစ္ဦးတည္းေသာ သားကဲ့သို႔ ေမတၱာထားရ မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီစကားရပ္အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးအျမင္ ရႈေထာင့္ကၾကည့္ရင္ ဗုဒၶဟာ လူသားအခြင့္အေရးဆိုတာ မေျပာနဲ႔ေတာ့။ သတၱ၀ါတိုင္းအေပၚမွာေတာင္ ကိုယ့္ရင္၀ယ္သားလို သေဘာထားရမယ္။ လူမွာ သူ႔ေမြးရာပါ ရပိုင္ခြင့္ရွိသလို သတၱ၀ါကိုယ္စီမွာလည္း ရပိုင္ခြင့္ေတြ ရွိၾကရမွာေပါ့။ လူအခ်င္းခ်င္း ႏွိပ္စက္ျခင္း ကင္းေ၀းၾက။ သတၱ၀ါကိုယ္စီရဲ႕ ကိုယ့္ရပိုင္ ခြင့္ေတြကို ေလးစားၾကလို႔ ေကာက္ယူႏိုင္ပါတယ္။
ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဟာ ေထရ၀ါဒျဖစ္တာမို႔ ေရွးေထရ္ႀကီး၀ါႀကီးတို႔ရဲ႕ အဆံုးအမအတိုင္း က်င့္ႀကံ လိုက္နာၾကဖို႔ပါပဲ။ ဒါဟာ ေရွးရိုးစြဲ ကြန္ဆာေဗးတစ္ ဆန္ေကာင္းဆန္ၿပီး အထက္ေအာက္ ဆက္ဆံေရးပံုစံနဲ႔ အမိန္႔ေပးပံုစံ (Authoritarian) ပဲလို႔ ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ကာလမသုတ္လို ဒီမိုကေရစီက် ေခတ္မွီလြန္းတဲ့ တရားမ်ားလည္း ရွိေနပါတယ္။ ရွင္သာရိ ပုတၱရာ ကိုယ္ေတာ္ႀကီးကို ခုႏွစ္ႏွစ္သား သာမေဏေလးက ေ၀ဖန္ေထာက္ျပမႈလို သည္းခံမႈ (Tolerance) ေဖာ္ျပတဲ့ ဒီမိုကေရစီ လကၡဏာရပ္ေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါပဲ။
(၄) ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္
ဒီမိုကေရစီမဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဟာ သီးျခားမရွိပဲ ေရာေထြးေနတတ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမ်ားမွာ လည္း အစၥလာမ္ဘာသာကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာအျဖစ္ ျပဌာန္းၿပီး တရား၀င္ျပဳထားပါတယ္။ အေနာက္ဒီမုိကေရစီႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ အားသာခ်က္က ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ စည္းျခားမႈ (Separation of church and state) ရွိျခင္းပါပဲ။ ဒါဟာ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ခြင့္ရဲ႕ အေျခခံလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းေတာ္ေတြဟာ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ လစ္ဘာတီအေရးမွာ ေရွ႕ကမားမားမတ္မတ္ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ပုတ္ရဟန္းမင္းမ်ားဟာ အာဏာရွင္ေတြကို ႏွိပ္ကြပ္ရာမွာ လက္သံေျပာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေတြမွာ ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းလာခဲ့တဲ့ ခ်ီလီ၊ ပိုလန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ဘရာဇီးစတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ဥပမာၾကည့္ရင္ ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။
၁၉၈၇ ခုႏွစ္ ခ်ီလီမွာ ဂၽြန္ေပါလ္ (၂) ဟာ အာဏာရွင္ပီႏိုေခ်းနဲ႔ ပက္ပင္းရင္ဆိုင္ရေတာ့ “က်ဳပ္ဟာ ဒီမိုကေရစီတရားေဟာ ဆရာမဟုတ္ဘူး။ ဧ၀ံေဂလိတရားေဟာဆရာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ခရစ္ယာန္တရားေတာ္မ်ားဟာ လူသားအခြင့္အေရး ကိစၥအားလံုး နဲ႔ သက္ဆိုင္ေနတယ္။ အကယ္၍ ဒီမိုကေရစီဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ဆိုလိုတယ္ဆိုရင္ ခရစ္ယာန္ ေက်ာင္းေတာ္ေတြဟာ လည္း ဒီမိုကေရစီ တရားေဟာရမွာေပါ့”လို႔ ျပတ္ျပတ္သားသား ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားဟာ အာဏာရွင္ကို ဆန္႔က်င္ၿပီး လူသားလစ္ဘာတီေရးမွာ သမိုင္းတေလွ်ာက္ အေရးပါခဲ့တယ္။ အာဏာရွင္မ်ား မင္းဆိုးမင္းညစ္မ်ား ခ်ယ္လွယ္ခ်င္တိုင္း ခ်ယ္လွယ္ခြင့္ မရေအာင္ ျပည္သူလူထုကို အကာအကြယ္ ေပးခဲ့ပါ တယ္။ ဒါဆို ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္မ်ားနဲ႔ ေက်ာင္းေတာ္မ်ားကေရာ။
စက္တင္ဘာလႈပ္ရွားမႈက ရဟန္းပ်ိဳမ်ားဟာ ေခတ္သစ္ဗုဒၶဘာသာ ေလဘာတီသူရဲေကာင္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ျပႆနာက သံဃာ့မဟာနာယက အဖြဲ႕နဲ႔ အဘိဓဇဆရာေတာ္ႀကီးအခ်ိဳ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ သံဃာ့မဟာနာယကဟာ သီးျခား လြတ္လပ္တဲ့ ဘာသာေရးအဖြဲ႔အစည္းမဟုတ္ဘဲ ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္ရဲ႕ လက္ေအာက္ခံ အသံုးခ်ခံ အဖြဲ႔အစည္း တခုျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဘာသာေရး အာဏာပိုင္အစိုးရဌာနတစ္ခုလို ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ႏိုင္ငံေရးလုပ္သင့္ပါသလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းဟာ အၿမဲတက္လာတတ္တဲ့ ေမးခြန္းပါပဲ။ လယ္တီ ဆရာေတာ္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးက ရဟန္းေတြကို ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ လံုး၀မပက္သက္ေစခ်င္ပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အျမင္ကလည္း “ကၽြန္ေတာ့္သေဘာက ရဟန္းေတာ္မ်ားဟာ ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္ကိုသာ ႀကိဳးစားေစခ်င္တယ္” လို႔ ေရးဖူးပါတယ္။ ဟုတ္ပါ တယ္။ ရဟန္းကိစၥဟာ ၀ိနည္းကိစၥျဖစ္တယ္။ ကိုယ္က်င့္ကိစၥျဖစ္တယ္။ မိမိကိုယ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းဟာ ေလာကကို ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းမည္ပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို စာရိတၱ မ႑ိဳင္ျမင့္မားေစၿပီး အမွန္တရားနဲ႔ နီးစပ္ပါေစလိမ့္မယ္။
သို႔ေသာ္ ယခု သံဃာ့မဟာနာယကဟာ အစုိးရဌာန တစုတဖြဲ႔အျဖစ္ လုပ္ေနတာဟာာ ၀ိနည္းနဲ႔ ညီပါသေလာ။ သံဃာမ်ား ႏိုင္ငံေရးမလုပ္ရလို႔ ေမွာ္ဘီသံဃာ့အစည္းအေ၀းဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ ကမၻာေအး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ၿပီး စစ္အစိုးရေတြကို အကာအကြယ္ေပးေနတဲ့ သံဃာ့မဟာနာယက ဘြဲ႔တံဆိပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရ ရာဇာမ်ားဟာ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ ေနတာ မဟုတ္ပါလား။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အာဏာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္ဆိုရင္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ဟာ သံဃာ့မဟာနာယက အဖြဲ႔မွာလား၊ စာသင္ရဟန္းပ်ိဳေတြဆီမွာလား။
စက္တင္ဘာ ေတာ္လွန္ေရးက ေမြးဖြားလာတဲ့ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစုဟာ အလယ္ေခတ္ခ်စားေနတဲ့ ဘရင္ဂ်ီဘုန္းႀကီးေတြကို ေတာ္လွန္တဲ့ ပ႐ိုတက္စတင့္ မာတင္လူသာ ေပါက္စမ်ိဳးေတြျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ပ သံဃာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႔အစည္းဟာ လြတ္လပ္ တဲ့ သာသနာ့အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္လာၿပီး တခ်ိန္မွာ သံဃာ့ မဟာနာယက အဖြဲ႔ကိုဖယ္ရွားၿပီး ျမန္မာျပည္သူတို႔အတြက္ လြတ္လပ္မႈ လစ္ဘာတီ ေဆာင္က်ဥ္းလာမယ့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
(၅) ပရိယတၱိ အင္စတီက်ဴးရွင္း
ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း (Church) မ်ားဟာ ႏိုင္ငံေရးဖိႏွိပ္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဆန္႔က်င္တဲ့ အေျခခံ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ ေဟာေျပာစည္းရံုးေနတဲ့ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ေျမေအာက္ဌာနမ်ိဳးေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ တရားမွ်တမႈကို ရပ္ခံစည္းရံုးေနတဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားေက်ာင္း အင္စတီ က်ဴးရွင္းမ်ားဟာ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုခ်ိတ္ဆက္ထားၿပီး ႏိုင္ငံတကာမွာ ကြန္ယက္ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဘရင္ဂ်ီဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားရဲ႕ အက်င့္ပ်က္မႈ က်င့္၀တ္ခ်စားမႈေတြလည္း ရွိၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ သူူတို႔ရဲ႕ေလာ္မာမႈေတြကို အထုတ္ေျဖခ်ႏိုင္တဲ့မီဒီယာမ်ားက ရွိေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားအတြက္ ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းမ်ားဟာ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္တဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ျပဳမႈအပါအ၀င္ ေမြးျခင္းမွ ေသျခင္းအထိ လူသားရပိုင္ခြင့္ေတြကို အကာအကြယ္ေပးထားတဲ့ လူမႈအင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါတယ္။
ျမန္မာႏို္င္ငံ ပရိယတၱိစာသင္တိုက္မ်ားဟာလည္း ေအာင္ျမင္တဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို စက္တင္ဘာ သံဃာ့အေရးအခင္းမွာ ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႔ၾကရပါတယ္။ ပဋိပတၱိေက်ာင္းတိုက္မ်ားဟာလည္း လူမႈထြက္ေပါက္နဲ႔ စာရိတၱ မ႑ိဳင္ကို ထိန္းေက်ာင္းေပးႏိုင္တဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားပါပဲ။
စစ္တပ္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အင္အားအႀကီးဆံုး အင္စတီက်ဴးရွင္းျဖစ္ေနၿပီး ရွိရွိသမွ်ေသာ အရပ္ဘက္ အင္စတီက်ဴးရွင္း အားလံုးကို သံုးစားမရေအာင္ မထိေရာက္ မလည္ပတ္ႏို္င္ေတာ့ေအာင္ ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့ပါတယ္။ တရားေရး၊ အရပ္ဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးစတဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားဟာ အသက္မ၀င္ႏိုင္ဘဲ ဖြတ္ဖြတ္ေက်သြားပါတယ္။
အရင္ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမ်ား ေပၚထြက္ရာ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ားဟာလည္း ေအာင္ျမင္တဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ စစ္တပ္ရဲ႕ ဖ်က္ဆီးမႈေအာက္မွာ တစစီလြင့္ေႂကြၿပီး ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမ်ား အားနည္းသြားခဲ့ ပါတယ္။ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္း ေက်ာင္းသားႀကီးမ်ားက အၿမဲဦးေဆာင္တြန္းေပမယ့္ အတန္ၾကာ မေရြ႕ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနပါတယ္။
၂၀၀၇ စက္တင္ဘာမွာေတာ့ ဘယ္သူမွ ဘယ္ႏိုင္ငံေရးသမားမွ တြက္ဆမထားတဲ့ လက္သီးပုန္း သံဃာ့အင္စတီက်ဴးရွင္းက စစ္တပ္ကို စိန္ေခၚခဲ့ပါတယ္။ ပခုကၠဴ ပရိယတၱိ စာသင္တိုက္ႀကီးက စလိုက္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ဟာ ဘုရင္မင္းတို႔ကို ဘာသာေရးက်ဥ္ တဲ့ ကံေဆာင္မႈေတြျဖစ္လာၿပီး ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးႀကီးအျဖစ္ ကမၻာေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။
ရဟန္းပ်ဳိမ်ားရဲ႕ အခ်ိန္တိုတိုအတြင္း ခ်ိတ္ဆက္လႈပ္ရွားႏိုင္မႈ၊ စည္းကမ္းေသ၀ပ္မႈကို ကမၻာ့အၾကမ္းမဖတ္လႈပ္ရွားမႈ (Nonviolence) သမိုင္းမွာ ေမာ္ကြန္းထိုးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လႈပ္ရွားတဲ့ ရဟန္းပ်ိဳမ်ားရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ အဓိက အခရာ က်သူမ်ားကေတာ့ ပရိယတၱိစာသင္တိုက္မ်ားက စာသင္စာခ် ဆရာေတာ္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
စာသင္စာခ်ဆရာေတာ္မ်ားဟာ မဟာနာယကဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားနဲ႔ မတူသလို ဓမၼကထိက ဆရာေတာ္မ်ားနဲ႔လည္း မတူတဲ့ သံဃာ့အာဇာနည္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္မ်ားဟာ “လာဘ သကၠယ သိေလာက” ဆိုတဲ့ လာဘ္လာဘ ေပါမ်ားမႈ၊ ေက်ာ္ေဇာမႈတို႔ကို အလ်ဥ္းေရွာင္ရွားၿပီး စာသင္သား ရဟန္းတပည့္မ်ားနဲ႔သာ အၿမဲထိေတြ႔ေနသူမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ မိမိရသမွ် သကၤန္း၊ ေဆး၊ ဆြမ္းတို႔ကို တပည့္ငယ္မ်ားကို ေ၀မွ်ၿပီး စံျပ၀ိနည္းက်င့္ႀကံရင္း အနစ္နာခံ စာသင္ပို႔ခ်ေပးေနသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ဓမၼနဲ႔အဓမၼကို ပိုင္းျခားျပေနသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တရားအတြက္ ရပ္ခံထားသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒကာ၊ ဒကာမ အေႁခြအရံနဲ႔ မင္းေျမႇာင္မ်ားကို ရြံရွာတိုက္ဖ်က္ေနသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာသံဃာ့အင္စတီက်ဴးရွင္းဟာ ဘယ္လိုဖိဖိ ပိျပားမသြားဘဲ စစ္အင္စတီက်ဴးရွင္းကို အံတုဖက္ၿပိဳင္မယ့္ ေနာက္ဆံုး ေတာ္လွန္ေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းတခု ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္ ဗုဒၶသာသနာကိုယ္၌မွာလည္း ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ (Reform) ေတြ ျဖစ္လာၿပီး ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္အၾကား စည္းျခားမႈ ျဖစ္လာႏိုင္ေကာင္းပါတယ္။ အနာဂါတ္သာသနာ တိုးတက္ဖို႔က သံဃာ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းဟာ အစိုးရအာဏာစက္ကြင္းေအာက္က လြတ္မလြတ္အေပၚ မူတည္ပါတယ္။
(၆) နအဖရဲ႕ တရား၀င္မႈ
စက္တင္ဘာေတာ္လွန္ေရးဟာ က်ဆံုးခဲ့ၿပီး ေအာင္ျမင္မႈ တစံုတရာ မခ်န္ရစ္ႏိုင္ဘူးလား။ ဒီလိုမဟုတ္ပါ။ တစံုတရာမကဘဲ ေအာင္ျမင္မႈအေတာ္ကို ရခဲ့တယ္ဆိုရပါမယ္။ အဓိကေအာင္ျမင္မႈကေတာ့ နအဖ စစ္အစိုးရရဲ႕ တရား၀င္မႈ (Legitimacy) အရိႈက္ကို အလစ္ထုိးလိုက္လို႔ က်ဆင္းသြားေးစခဲ့ပါတယ္။ စစ္အစုိးရရဲ႕ မေျပာင္းလဲလိုဘဲ ပိုေနၿမဲက်ားေနၿမဲ ေနလိုစိတ္ကို ဖ်က္ပစ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
အစိုးရတရပ္အတြက္ တရား၀င္မႈ (Legitimacy) ဟာ အေရးပါ အခရာက်လွပါတယ္။ တရား၀င္မႈကိစၥဟာ ယုတ္မာၿပီး တရားလက္မဲ့ ေသြးဆာေနတဲ့ အာဏာရွင္မ်ိဳးေတြအတြက္ေတာင္ အခရာ က်ပါတယ္။ ရူးဆိုးက ေျပာဖူးတယ္။ “အင္အား အႀကီးဆံုးဆိုသူဟာ သူ႔အင္အားကို မွန္ကန္မႈနဲ႔ တာ၀န္၀တၱရား နာခံေဆာင္ရြက္မႈတို႔အျဖစ္ မေျပာင္းႏိုင္ခဲ့ရင္ သူဟာ ဘယ္ေတာ့မွ မာစတာတစ္ေယာက္လို အၿမဲရာသက္ပန္ အားႀကီးေနႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး” (The strongest is never strong enough to be always the master, unless he transforms strength into right and obedience into duty.)
ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ အားႀကီးရက္စက္လွတဲ့ အာဏာရွင္မ်ားဟာ မွန္ကန္မႈ၊ တရားမွ်တမႈနဲ႔ တာ၀န္သိမႈစတဲ့ တရား၀င္ခြင့္ ေတြဆီ အခ်ိန္တန္ေရြ႕လ်ားရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ထက္ တရား၀င္မႈ (Legitimacy) ဆိုတာက မွန္ကန္မႈနဲ႔ တရားမွ်တမွ်တို႔မွ် ဆိုလိုတာ မဟုတ္ျပန္ေသးဘူး။ အစုိးရတရပ္ တည္ၿမဲရပ္တည္ႏိုင္ခြင့္ဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ လက္ခံႏိုင္ခြင့္၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳ က်ားကန္ေပးမႈ စတာေတြအထိ ပါရွိပါတယ္။
ေရွးေခတ္က ဘုရင္မ်ားအတြက္ တရား၀င္မႈအခြင့္ဟာ ႐ိုးရာထံုးတမ္းစဥ္လာ၊ နတ္ဘုရားတို႔ရဲ႕ တိုက္႐ိုက္အာဏာအပ္ႏွင္းမႈ စတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမာ္ဒန္ေခတ္မွာ အာဏာရွင္မ်ားဟာ သူတို႔ရပ္တည္ဖို႔ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒနဲ႔ ဖက္ဆစ္၊ ကြန္ျမဴနစ္၊ ဆိုရွယ္လစ္စတဲ့ အိုင္ဒီအိုေလာ္ဂ်ီမ်ားကို တရား၀င္ခြင့္ ယူၾကပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းအစိုးရဟာ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္စဲေရးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြ ခြဲမထြက္ေရးဆိုတဲ့ ျပည္ေထာင္စု မၿပိဳကြဲေရး ဆိုင္းဘုတ္၊ ေနာက္ ဆိုရွယ္လစ္ ဆိုင္းဘုတ္နဲ႔ တရား၀င္ခြင့္ယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ န၀တ၊ နအဖ စစ္အစိုးရဟာလည္း အလားတူ ျပည္ေထာင္စု မၿပိဳကြဲေရးနဲ႔ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာတည္တံ့ေရး ေခါင္းစဥ္နဲ႔ပဲ ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ တည္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
စစ္အစုိးရကို ေနာက္ထပ္ တရား၀င္ခြင့္ (Legitimacy) ေပးေနတာက ကေန႔ထိ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးမွာ မေျပာင္းလဲႏိုင္ ေသးတဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကို ၀င္ေရာက္မစြက္ဖက္ႏိုင္တဲ့မူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ အာဆီယံ၊ တရုတ္၊ အိႏိၵယစတဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေရွ႕ရႈမႈက ေပးထားတဲ့ တရား၀င္မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
စက္တင္ဘာ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဟာ နအဖရရွိထားတဲ့ အေရၿခံဳတရား၀င္ခြင့္ေတြကို အမ်ားႀကီး ဆြဲခြာခ်ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အာဆီယံအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာဖိအားေတြ ပိုၿပီးရခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ သံဃာထုအေပၚ တဖက္သက္ ရက္ရက္စက္စက္ ၿဖိဳခြင္းမႈေၾကာင့္ စစ္တပ္အေပၚ လက္ခံတဲ့ ျပည္သူလူထု အျမင္ဟာ သုညနီးပါး ထိုးစိုက္က်ဆင္းသြားပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက အေျပာင္းအလဲ အေျဖတခုကို မျဖစ္မေန ေဖာ္ေဆာင္ေပးဖို႔ နအဖကို ေတာင္းဆိုလာပါတယ္။
နအဖရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈက လမ္းျပေျမပံု အဆင့္ (၁) ကေန အဆင့္ (၄) ကို ခုန္ေက်ာ္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ တဖက္သက္ အေျခခံဥပေဒ အတည္ျပဳေရးနဲ႔ ထြက္ေပါက္ရွာပါတယ္။ နာဂစ္မုန္တိုင္းနဲ႔ တိုင္းျပည္အက်ပ္အတည္းဆိုက္ေနခ်ိန္မွာ ၉၂ ရာႏႈန္းနဲ႔ အေျခခံ ဥပေဒကို အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အေျခခံဥပေဒသစ္ဟာ သူတို႔အတြက္ တရား၀င္ခြင့္ထက္ စကၠဴစုတ္ ျဖစ္ဖို႔က ပိုက်ိန္းေသလာပါလိမ့္မယ္။
စစ္အစုိးရဟာ စစ္အေတြးေတြးၿပီး တရားတာ မတရားတာ အပထား အလစ္အငိုက္ ၿခံဳခိုတိုက္ၿပီး ေအာင္ပြဲခံတတ္တဲ့၊ ေခါင္းမာတဲ့ အရံႈးမေပးခ်င္တဲ့ ညာဥ္ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ရင္ဆိုင္ေခ်မႈန္းေနတဲ့ ရန္သူဟာ NLD။ ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ ေက်ာင္းသားမွ် မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ သူတို႔ရန္သူလို႔ သေဘာထားေနသူဟာ သံဃာထုနဲ႔ ျပည္သူလူထုျဖစ္လာေနတယ္။ စီးပြားေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈ မတတ္မႈေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ခၽြတ္ၿခံဳက်ၿပီး အငတ္ေဘး ဆိုက္လာေနတယ္။ ဒါေတြကိုက စစ္တပ္ အတြက္ အက္ေၾကာင္းနဲ႔ တရား၀င္ခြင့္က်ဆံုးမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
(၇) ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တတိယပါတီ
ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ အစိုးရေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္္ၿပီး မိမိကုိယ္ကို အသစ္ျပန္သ (Self-renewal) ရင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ရပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြက်ေတာ့ သူတို႔အေၾကာက္ဆံုးအရာက အဲ့ဒီမိမိအာဏာကို အသစ္ေျပာင္း လုပ္ကိုင္ရမွာကို ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္တခုကေန အာဏာကို ဆက္ကိုင္တြယ္မယ္လို႔ နအဖက မဟာဗ်ဴဟာခ် လုပ္ေနေပမယ့္ သူတို႔တကယ္တန္း ေၾကာက္တာကလည္း စစ္ေဘာင္းဘီခၽြတ္သင့္သေလာက္ ခၽြတ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ရမွာကိုပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဘာေၾကာင့္ ေၾကာက္ၾကသလဲဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာက အာဏာရွင္စနစ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းကိစၥမဟုတ္ဘဲ ဒီမိုကေရစီ ရဲ႕ အဂၤါရပ္နဲ႕ ဗဟိုခ်က္မ ျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။
၁၉၇၀ ကေန ၂၀၀၀ ခုႏွစ္အထိ ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းလာတဲ့ ႏိုင္ငံ (၃၅) ႏိုင္ငံရဲ႕ အေတြ႔အႀကံဳအရဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေတြဟာ အာဏာရွင္စနစ္ရဲ႕ နိဂံုးခ်ဳပ္မႈအစေတြ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဏာရွင္မ်ားဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ညစ္ပတ္မယ္၊ မဲလိမ္မယ္၊ အၾကမ္းဖက္မယ္၊ ရလာဒ္ကို ေခါက္ထားမယ္ဆိုတာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အတိုက္ အခံေတြကပဲ အံၾသစရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ မဲအျပတ္အသက္ အႏိုင္ရသြားကာ ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းစႏိုင္ငံတိုင္း လိုလိုမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ားက ပံုမွန္ဆက္လႈပ္ရွားေနရမွာျဖစ္သလို ႏိုင္ငံေရးပါတီနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြဘက္ကလည္း အာဏာနဲ႔ နီးစပ္ေအာင္ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဆက္ကစားရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကရက္ တိုက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္ဆိုတာကို မေမ့ဖို႔ပဲလိုပါတယ္။
ျမန္မာ့ဒီမိုကရက္တိုက္ေဇးရွင္းမွာ လိုအပ္ေနတာတခုက ႏွစ္ဘက္အေပၚ ၾသဇာ သိကၡာႀကီးမားတဲ့ တတိယပါတီအုပ္စုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယပါတီအုပ္စုဟာ ကုလသမဂၢကိုယ္စားလွယ္၊ အာဆီယံနဲ႔ တ႐ုတ္၊ (၁၄) ႏိုင္ငံအဖြဲ႔ စတာေတြနဲ႔လည္း မထိေရာက္နိုင္ပါဘူး။ ျပည္တြင္းျပည္ပ အေယာင္ေဆာင္ အေခ်ာင္သမား ပညာရွင္ေတြကိုလည္း နအဖက ဂ႐ုမစိုက္ပါဘူး။ ျပည္တြင္းကပဲ ထြက္ေပၚလာမယ့္ ပုဂၢိဳလ္အဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳးသာ ပိုလိုအပ္ပါတယ္။ ဆရာႀကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္းရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔မ်ိဳးပါပဲ။
စက္တင္ဘာက ေမြးဖြားလာတဲ့ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဟာ အစုိးရနဲ႔ အတုိက္အခံအၾကား ေရြ႕ေအာင္တြန္းအားေပးႏိုင္မယ့္ ေတာ္လွန္ေရး အင္အားစုမ်ိဳးျဖစ္သလို တတိယပါတီ အုပ္စုမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရဟန္း သံဃာမ်ားဟာ အာဏာကိစၥနဲ႔ လံုး၀မပတ္သက္ဘဲ ျပည္သူအေရး သက္သက္အတြက္ ၀င္ေရာက္လႈပ္ရွားလာတဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ရဟန္းပ်ိဳမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေနတာက အေျမာ္အျမင္ရွိၿပီး သီလသိကၡာႀကီးမားတဲ့ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားကို ပါေအာင္ စည္းရံုးႏိုင္ၿပီး သံဃာ့မဟာ နာယကကို ခ်ိနဲ႔သြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ပါပဲ။ ဒါဟာ ျမန္မာျပည္အတြက္ အၾကမ္းမဖက္တဲ့ ကတၱီပါ ေတာ္လွန္ေရး လမ္းစတခုပါပဲ။
ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဟာ ၿပီးဆံုးမသြားေသးပါဘူး။ ေခ်ေဂြဗားရားက ဖီဒရယ္ ကပ္စထ႐ိုကို ႏႈတ္ဆက္ ေျပာၾကားတဲ့ စကားေလးနဲ႔ပဲ နိဂံုးခ်ဳပ္ခ်င္ပါတယ္။ “ဖီဒရယ္ကို ေျပာလိုက္ပါ … ဒီဆံုးရံႈးမႈဟာ ေတာ္လွန္ေရးၿပီးသြားတာ မဟုတ္ဘူးလို႔” (Tell the Federal that this failure is not the end of the Revolution.)။ ။ [Top]
ယခင္ေဆာင္းပါးမ်ား
Copyright (C) 2002 - 2007. Irrawaddy Publishing Group (Burmese Version). All rights reserved.
ႈ
ေ႐ႊ၀ါေရာင္ ဒီမိ္ုကရက္တုိက္ေဇးရွင္း
အရွင္လာဘ | စက္တင္ဘာ ၁၆၊ ၂၀၀၈
(၁) တတိယလႈိင္းႏွင့္ ခရစ္ယာန္ဘာသာ
ဟားဗက္တကၠသိုလ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပါေမာကၡ ဆင္မ်ဴရယ္ ဟန္တင္တန္ဟာ ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္ထြန္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ဗုဒၶဘာသာကုိ သိပ္အထင္ႀကီးလွ၊ ထည့္တြက္လွတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ႕ရဲ႕နာမည္ေက်ာ္ “ယဥ္ေက်းမႈ တိုးတိုက္မိျခင္း” စာအုပ္မွာဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာ ႏိုင္ငံမ်ားဟာ တိုးတက္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအဆင့္ (Civilization) အထိ ေရာက္မလာၾကဘူးလို႔ ဆိုထားပါတယ္။
ခရစ္ယာန္နဲ႔ အစၥလာမ္ဘာသာႏိုင္ငံမ်ားဟာ တိုးတက္တဲ့ လူသားဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြနဲ႔ အင္ပါယာႀကီးေတြအထိ ျဖစ္ထြန္းခဲ့ၾကတယ္။ ဗုဒၶဘာသာကေတာ့ ဒီလိုမဟုတ္ဘဲ လူသားဖြံ႕ၿဖိဳးေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအေရးမွာ အၿမဲအႏုတ္သေဘာေဆာင္ၿပီး ငုတ္ေနတတ္ တယ္။ အဓိက အေၾကာင္းတရားတခုက ဗုဒၶဘာသာဟာ သူ႔မူလစတင္ခဲ့တဲ့ အိႏိၵယႏိုင္ငံမွာကို ေျခကုပ္မၿမဲႏိုင္ခဲ့တာပဲလို႔ ဟန္တင္တန္က ေထာက္ျပပါတယ္။
ေနာက္ သူ႕ရဲ႕ နာမည္ႀကီး “တတိယလိႈင္း” စာအုပ္ဟာလည္း ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားကေန ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္အဆံုးထိ အာဏာရွစ္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီကူးေျပာင္းလာတဲ့ ႏိုင္ငံ ၃၀ ေလာက္ရဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳေတြကို တင္ျပထားတယ္။ အဲ့ဒီမွာ သူေျပာသြားတာက တတိယလိႈင္း (Third Wave) ဒီမိုကရက္တိုက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္မွာ ဘာသာေရးဟာ လံုး၀အေရးပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္တိုင္း ခရစ္ယာန္ဘာသာနဲ႔ ဒီမိုကေရစီဟာ လံုး၀ဆက္စပ္ေနတယ္။ ေခတ္သစ္ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ လည္း ပထမဦးဆံုး ခရစ္ယာန္ ႏိုင္ငံေတြမွာပဲ စတင္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ၄၆ ႏိုင္ငံကိုၾကည့္ရင္ ၃၉ ႏိုင္ငံဟာ ကက္သလစ္နဲ႔ ပ႐ိုတက္စတင့္ဘာသာ အဓိက လႊမ္းမိုးထား တဲ့ ႏိုင္ငံေတြျဖစ္ေနတယ္။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ဒီမိုကရက္တစ္ ယဥ္ေက်းမႈဟာ မူဆလင္ဘာသာ၊ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ကြန္ဖ်ဴးရွပ္အယူ ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ထြန္းခဲလွတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အဲ့ဒီလို ခရစ္ယာန္ႏိုင္ငံေတြမွာပဲ ဒီမိုကေရစီ စျဖစ္ထြန္းအေျခခိုင္ရတဲ့အေၾကာင္းက ခရစ္ယာန္ဘာသာဟာ တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ သိကၡာတန္ဖိုး (The dignity of the individual) ကို အေလးထားလို႔ ဒီႏိုင္ငံေတြမွာ ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္အၾကား စည္းျခားထားမႈ (The separation of church and state) ရွိၾကလို႔ပဲလို႔ ဆိုပါတယ္။ ကက္သလစ္နဲ႔ ပ႐ိုတက္စတင့္ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားဟာ ဖိႏွိပ္တဲ့ အာဏာရွင္ တိုင္းျပည္ေတြရဲ႕ လြတ္ေျမာက္ေရး ႐ုန္းကန္ႀကိးပမ္းမႈေတြမွာ အဓိက အခန္းက႑က အၿမဲရွိေနလို႔ပဲ။ ေနာက္ၿပီး ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းမ်ားနဲ႔ ဘာသာ၀င္ဦးေရ အျပန္႔က်ယ္လာျခင္းဟာ ဒီမိုကေရစီ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကို တြန္းအားေပးတယ္လို႔ ပါေမာကၡဟန္တင္တန္က ရပ္ခံတင္ျပထားပါတယ္။
(၂) အစလည္းခက္၊ အဆံုးလည္းခက္
အခုေျပာေနတာဟာ ဘယ္ဘာသာဟာ ပိုယံုၾကည္ထိုက္တယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥမဟုတ္ဘဲ ဒီမိုကရက္တုိက္ ေဇးရွင္းကိစၥသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဟန္တင္တန္ေထာက္ျပသလို အေနာက္ခရစ္ယာန္ႏိုင္ငံ အမ်ားစု ဒီမိုကေရစီေအာင္ျမင္ခိုင္ၿမဲေနတာကလည္း ျငင္းမရေအာင္ အထင္အရွားပါပဲ။ သို႔ေသာ္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကို ပုခံုးခ်င္းယွဥ္လာတဲ့ ကြန္ဖ်ဴးရွပ္ တ႐ုတ္ေပါက္ေဖာ္ႀကီးရဲ႕ တိုးတက္ပြင့္လင္းလာမႈ။ မၾကာခင္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာသံဃာေတာ္ေတြရဲ႕ ေမတၱာသုတ္ရြတ္ၿပီး စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႔က်င္ လႈပ္ရွားမႈ၊ တိဘက္ရဟန္းေတြရဲ႕ အိုလံပစ္မီးရွဴးတိုင္ ႏိုင္ငံေပါင္းစံုမွာ ၀င္လုမႈေတြဟာ ပါေမာကၡဟန္တင္တန္ရဲ႕ ခရစ္ယာန္ အေလးထဲတဲ့ အျမင္ကို စိန္ေခၚလွန္ပစ္လိုက္တာလားလို႔ ေတြးစရာေတြ ရွိလာပါတယ္။
၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရႊ၀ါေရာင္အေရးနဲ႔ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ တိဘက္အေရးဟာ မေအာင္ျမင္ေသးေပမယ့္ ကမၻာ့သမိုင္းနဲ႔ ဒီမိုကရက္တိုက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္မွာ ထူးျခားေနပါတယ္။ တဘက္က သိမ္ေမြ႔ႏူးညံ့တဲ့ အၾကမ္းမဖက္ အာဏာဖီဆန္မႈ၊ တဘက္မွာက စစ္တပ္ယႏၱရားသံုးၿပီး အဆံုးစြန္အ႐ိုင္းအစိုင္းဆံုး ေခ်မႈန္းမႈ။ အဲ့ဒီႏွစ္ခုအၾကား ဖီလာျဖစ္မႈ ျမင္ကြင္းေတြကို ကမၻာ့ရြာ မီဒီယာမွန္ေျပာင္းကေန အားလံုးျမင္ေတြ႔ခဲ့ၾကရပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ ေမတၱာပို႔စီတန္းလမ္းေလွ်ာက္ပံု၊ ၀ိနည္းစည္းကမ္း ညီညြတ္ပံု၊ ထုထည္အင္အားႀကီး မားပံု၊ လံုထိန္းရဲနဲ႔ စစ္သားေတြကို ျပန္လည္ဦးခ်ကန္ေတာ့တဲ့ ျမင္ကြင္းပံုေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းကို အံ့ၾသမွင္ တက္ေစ႐ံုမွ်မက ျမန္မာတို႔ကိုယ္တိုင္ မ်က္ရည္လည္ရႊဲခဲ့ရပါတယ္။
လြတ္လပ္ေရးကာလကစလို႔ ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ပံုအထိ ျမန္မာရဟန္းေတာ္ေတြဟာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈတိုင္းမွာ ပါ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၀၇ စက္တင္ဘာ ေတာ္လွန္ေရးကေတာ့ သံဃာထု သက္သက္က ဦးေဆာင္တဲ့ စစ္အစိုးရ ဆန္႔က်င္ေရးျဖစ္လာၿပီး။ အခ်ိန္တိုေတာင္းလွေပမယ့္ တကမၻာလံုးရဲ႕ မ်က္ေျခမျပတ္ေစာင့္ၾကည့္မႈ ခံခဲ့ရပါတယ္။ ကမၻာ့ဒီမို ကေရစီေရး တိုက္ပြဲအတြက္လည္း အျမင္သစ္ျဖစ္ၿပီး ဗုဒၶဘာသာဟာ ေလာကုတၱရာကိစၥသက္သက္ မ်က္ႏွာမူေနရာက ေလာကီဖြံ႕ၿဖိဳးေရးနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရး ကိစၥေတြဆီ တူရူလာပါတယ္။
ျမန္မာဗုဒၶရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ ဒီမိုကေရစီေရးတိုက္ပြဲဟာ ရက္ရက္စက္စက္ ေခ်မႈန္းခံလိုက္ရေပမယ့္ ၿပီးဆံုးသြားၿပီလို႔ေတာ့ လံုး၀ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာကိုယ္၌ကိုက တိုးတက္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ (Reform) လုပ္လာတာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ စက္တင္ဘာအေရးအခင္းဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး ခရီးရွည္အတြက္ အစတကာတို႔ရဲ႕ အစပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီ အေရးမွာ အႏုတ္သေဘာ ေဆာင္တယ္လို႔ အျမင္ခံေနရတဲ့ ဗုဒၶဘာသာကို ျမန္မာရဟန္းပ်ိဳမ်ားက အေပါင္းလကၡဏာ ေဆာင္ေၾကာင္း ကမၻာကို ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ ျပလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။
စက္တင္ဘာ သံဃာလႈပ္ရွားမႈ စတင္ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ စာေရးဆရာေမာင္စူးစမ္းကို သူ႔မိတ္ေဆြ တေယာက္က ဘယ္လိုျမင္ သလဲလို႔ ေမးၾကည့္တဲ့အခါ ဆရာက “စဖို႔ခက္ခဲသလို အဆံုးသတ္ဖို႔လည္း ခက္တယ္”လုိ႔ တုန္႔ျပန္ ေျဖဆိုပါတယ္။ ဆရာ ေမာင္စူးစမ္းေျပာသလိုပဲ စက္တင္ဘာ သံဃာ့အေရအခင္းဟာ စတင္ဖို႔ အေတာ္ခက္ခဲတဲ့၊ ရဟန္းပ်ိဳမ်ား ရင္းၿပီးစြန္႔စားရတဲ့ တိုက္ပြဲျဖစ္သလို အဆံုးသတ္ဟာလည္း ျမန္မာ့ေတာ္လွန္ေရး အမ်ားစုရဲ႕ ထံုးစံအတိုင္း ကိုယ့္ဘက္က ပြဲမျပတ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာကူးေျပာင္းႏိုင္တဲ့ ကတၱီပါေတာ္လွန္ေရးမ်ိဳးျဖစ္မလာခဲ့ဘဲ ဘုရားသားေတာ္ေတြ အေၾကာင္းမလွစြာနဲ႔ ေသြးစြန္းထင္းခဲ့ရပါတယ္။
ဘာေၾကာင့္ ျမန္မာရဟန္းပ်ိဳမ်ားရဲ႕ စက္တင္ဘာအေရးဟာ စဖို႔ခက္ၿပီး အဆံုးသတ္ဖို႔ ခက္ရတာလဲ။ စက္တင္ဘာရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈေတြက ဘာလဲ။ ျမန္မာေထရ၀ါဒဟာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ နီးစပ္ရဲ႕လား။ ခရစ္ယာန္ဘာသာက အာဏာရွင္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားနိုင္သလိုမ်ိဳး၊ အနာဂါတ္မွာ ဗုဒၶဘာသာက အာဏာရွင္ ညႊတ္ကြင္းကေန ေဖာက္ထြက္ႏိုင္မွာလား။ ဒါမွမဟုတ္ ေတာင္ကိုရီးယားလို ဗုဒၶဘာသာကေန ခရစ္ယာန္အယူ ကူးေျပာင္းသူဦးေရ တိုးပြားလာမွ ဒီမိုကေရစီအျမစ္တြယ္ အေျခက် မွာလား။ စတဲ့စတဲ့ ေမးခြန္းေတြအတြက္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ျဖစ္ရပ္နဲ႔အတူ ေထရ၀ါဒအေပၚ လူမႈေဗဒ၊ လူမႈသိပၸံ ရႈေထာင့္ေတြကေန သံုးသပ္ၾကဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။
(၃) လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ေမတၱာသုတ္
အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရး ေၾကျငာစာတမ္းမွာ ေသာမတ္စ္ဂ်ကဖာဆန္က “လူတိုင္းကို တူညီမွ်တစြာ ဖန္ဆင္းထားတာ ျဖစ္တယ္” (All men are created equal) ဆိုတဲ့ စကားကို သံုးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း လင္ကြန္းတို႔၊ မာတင္လူသာကင္း တို႔ကေန ယေန႔ေခါင္းေဆာင္မ်ားအထိ အထပ္ထပ္သံုးစြဲခဲ့ၾကတယ္။ ဘုရားသခင္ဟာ အားလံုးကို တူညီတဲ့ ရပိုင္ခြင့္ေတြနဲ႔ ဖန္ဆင္းထားသမို႔၊ လူသားအားလံုးမွာ လူ႔အခြင့္အေရးဟာ ေမြးရာပါျဖစ္ၿပီး မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ တားျမစ္ခ်ဳပ္ ခ်ယ္ပိုင္ခြင့္မရွိဘူးလို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ဒီ၀ါက်ေလးတစ္ေၾကာင္းဟာ တာသြားလြန္းၿပီး အေနာက္တိုင္းႏိုင္ငံေတြမွာ ဒီမိုကေရစီ နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးေတြရရွိဖို႔ က်ားကန္ေပးပါတယ္။
ဒါျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔အတြက္ ဗုဒၶဘာသာမွာ ဒီလိုအားကိုး အားထားျပဳေလာက္တဲ့ စကားရပ္မ်ိဳးမရွိဘူးလား။ ဗုဒၶရဲ႕ၾသ၀ါဒအျမဳေတေတြဟာ လူသားတိုင္းရပိုင္ခြင့္ေတြအတြက္ အနက္ဖြင့္ထူတတ္ရင္ အမ်ား ႀကီးရႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ေမတၱာသုတ္လာ “မာတာ ယထာနိယံပုတၱ၊ မယုသာ ဧကပုတၱ မႏုရေကၡ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဟာ စဥ္းစား ယူရင္ အေတာ္က်ယ္ျပန္႔ပါလိမ့္မယ္။ သတၱ၀ါတိုင္းအေပၚမွာ မိမိရင္၌ျဖစ္ေသာ တစ္ဦးတည္းေသာ သားကဲ့သို႔ ေမတၱာထားရ မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီစကားရပ္အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးအျမင္ ရႈေထာင့္ကၾကည့္ရင္ ဗုဒၶဟာ လူသားအခြင့္အေရးဆိုတာ မေျပာနဲ႔ေတာ့။ သတၱ၀ါတိုင္းအေပၚမွာေတာင္ ကိုယ့္ရင္၀ယ္သားလို သေဘာထားရမယ္။ လူမွာ သူ႔ေမြးရာပါ ရပိုင္ခြင့္ရွိသလို သတၱ၀ါကိုယ္စီမွာလည္း ရပိုင္ခြင့္ေတြ ရွိၾကရမွာေပါ့။ လူအခ်င္းခ်င္း ႏွိပ္စက္ျခင္း ကင္းေ၀းၾက။ သတၱ၀ါကိုယ္စီရဲ႕ ကိုယ့္ရပိုင္ ခြင့္ေတြကို ေလးစားၾကလို႔ ေကာက္ယူႏိုင္ပါတယ္။
ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဟာ ေထရ၀ါဒျဖစ္တာမို႔ ေရွးေထရ္ႀကီး၀ါႀကီးတို႔ရဲ႕ အဆံုးအမအတိုင္း က်င့္ႀကံ လိုက္နာၾကဖို႔ပါပဲ။ ဒါဟာ ေရွးရိုးစြဲ ကြန္ဆာေဗးတစ္ ဆန္ေကာင္းဆန္ၿပီး အထက္ေအာက္ ဆက္ဆံေရးပံုစံနဲ႔ အမိန္႔ေပးပံုစံ (Authoritarian) ပဲလို႔ ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ကာလမသုတ္လို ဒီမိုကေရစီက် ေခတ္မွီလြန္းတဲ့ တရားမ်ားလည္း ရွိေနပါတယ္။ ရွင္သာရိ ပုတၱရာ ကိုယ္ေတာ္ႀကီးကို ခုႏွစ္ႏွစ္သား သာမေဏေလးက ေ၀ဖန္ေထာက္ျပမႈလို သည္းခံမႈ (Tolerance) ေဖာ္ျပတဲ့ ဒီမိုကေရစီ လကၡဏာရပ္ေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါပဲ။
(၄) ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္
ဒီမိုကေရစီမဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဟာ သီးျခားမရွိပဲ ေရာေထြးေနတတ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံမ်ားမွာ လည္း အစၥလာမ္ဘာသာကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာအျဖစ္ ျပဌာန္းၿပီး တရား၀င္ျပဳထားပါတယ္။ အေနာက္ဒီမုိကေရစီႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ အားသာခ်က္က ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ စည္းျခားမႈ (Separation of church and state) ရွိျခင္းပါပဲ။ ဒါဟာ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ခြင့္ရဲ႕ အေျခခံလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းေတာ္ေတြဟာ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ လစ္ဘာတီအေရးမွာ ေရွ႕ကမားမားမတ္မတ္ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ပုတ္ရဟန္းမင္းမ်ားဟာ အာဏာရွင္ေတြကို ႏွိပ္ကြပ္ရာမွာ လက္သံေျပာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ေတြမွာ ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းလာခဲ့တဲ့ ခ်ီလီ၊ ပိုလန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ဘရာဇီးစတဲ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ဥပမာၾကည့္ရင္ ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။
၁၉၈၇ ခုႏွစ္ ခ်ီလီမွာ ဂၽြန္ေပါလ္ (၂) ဟာ အာဏာရွင္ပီႏိုေခ်းနဲ႔ ပက္ပင္းရင္ဆိုင္ရေတာ့ “က်ဳပ္ဟာ ဒီမိုကေရစီတရားေဟာ ဆရာမဟုတ္ဘူး။ ဧ၀ံေဂလိတရားေဟာဆရာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ခရစ္ယာန္တရားေတာ္မ်ားဟာ လူသားအခြင့္အေရး ကိစၥအားလံုး နဲ႔ သက္ဆိုင္ေနတယ္။ အကယ္၍ ဒီမိုကေရစီဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ဆိုလိုတယ္ဆိုရင္ ခရစ္ယာန္ ေက်ာင္းေတာ္ေတြဟာ လည္း ဒီမိုကေရစီ တရားေဟာရမွာေပါ့”လို႔ ျပတ္ျပတ္သားသား ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းေတာ္မ်ားဟာ အာဏာရွင္ကို ဆန္႔က်င္ၿပီး လူသားလစ္ဘာတီေရးမွာ သမိုင္းတေလွ်ာက္ အေရးပါခဲ့တယ္။ အာဏာရွင္မ်ား မင္းဆိုးမင္းညစ္မ်ား ခ်ယ္လွယ္ခ်င္တိုင္း ခ်ယ္လွယ္ခြင့္ မရေအာင္ ျပည္သူလူထုကို အကာအကြယ္ ေပးခဲ့ပါ တယ္။ ဒါဆို ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္မ်ားနဲ႔ ေက်ာင္းေတာ္မ်ားကေရာ။
စက္တင္ဘာလႈပ္ရွားမႈက ရဟန္းပ်ိဳမ်ားဟာ ေခတ္သစ္ဗုဒၶဘာသာ ေလဘာတီသူရဲေကာင္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ျပႆနာက သံဃာ့မဟာနာယက အဖြဲ႕နဲ႔ အဘိဓဇဆရာေတာ္ႀကီးအခ်ိဳ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ သံဃာ့မဟာနာယကဟာ သီးျခား လြတ္လပ္တဲ့ ဘာသာေရးအဖြဲ႔အစည္းမဟုတ္ဘဲ ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္ရဲ႕ လက္ေအာက္ခံ အသံုးခ်ခံ အဖြဲ႔အစည္း တခုျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဘာသာေရး အာဏာပိုင္အစိုးရဌာနတစ္ခုလို ျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။
ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ႏိုင္ငံေရးလုပ္သင့္ပါသလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းဟာ အၿမဲတက္လာတတ္တဲ့ ေမးခြန္းပါပဲ။ လယ္တီ ဆရာေတာ္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးက ရဟန္းေတြကို ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ လံုး၀မပက္သက္ေစခ်င္ပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အျမင္ကလည္း “ကၽြန္ေတာ့္သေဘာက ရဟန္းေတာ္မ်ားဟာ ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္ကိုသာ ႀကိဳးစားေစခ်င္တယ္” လို႔ ေရးဖူးပါတယ္။ ဟုတ္ပါ တယ္။ ရဟန္းကိစၥဟာ ၀ိနည္းကိစၥျဖစ္တယ္။ ကိုယ္က်င့္ကိစၥျဖစ္တယ္။ မိမိကိုယ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းဟာ ေလာကကို ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းမည္ပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို စာရိတၱ မ႑ိဳင္ျမင့္မားေစၿပီး အမွန္တရားနဲ႔ နီးစပ္ပါေစလိမ့္မယ္။
သို႔ေသာ္ ယခု သံဃာ့မဟာနာယကဟာ အစုိးရဌာန တစုတဖြဲ႔အျဖစ္ လုပ္ေနတာဟာာ ၀ိနည္းနဲ႔ ညီပါသေလာ။ သံဃာမ်ား ႏိုင္ငံေရးမလုပ္ရလို႔ ေမွာ္ဘီသံဃာ့အစည္းအေ၀းဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ ကမၻာေအး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြနဲ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ၿပီး စစ္အစိုးရေတြကို အကာအကြယ္ေပးေနတဲ့ သံဃာ့မဟာနာယက ဘြဲ႔တံဆိပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရ ရာဇာမ်ားဟာ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ ေနတာ မဟုတ္ပါလား။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ အာဏာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္ဆိုရင္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ဟာ သံဃာ့မဟာနာယက အဖြဲ႔မွာလား၊ စာသင္ရဟန္းပ်ိဳေတြဆီမွာလား။
စက္တင္ဘာ ေတာ္လွန္ေရးက ေမြးဖြားလာတဲ့ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစုဟာ အလယ္ေခတ္ခ်စားေနတဲ့ ဘရင္ဂ်ီဘုန္းႀကီးေတြကို ေတာ္လွန္တဲ့ ပ႐ိုတက္စတင့္ မာတင္လူသာ ေပါက္စမ်ိဳးေတြျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ပ သံဃာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႔အစည္းဟာ လြတ္လပ္ တဲ့ သာသနာ့အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္လာၿပီး တခ်ိန္မွာ သံဃာ့ မဟာနာယက အဖြဲ႔ကိုဖယ္ရွားၿပီး ျမန္မာျပည္သူတို႔အတြက္ လြတ္လပ္မႈ လစ္ဘာတီ ေဆာင္က်ဥ္းလာမယ့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။
(၅) ပရိယတၱိ အင္စတီက်ဴးရွင္း
ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း (Church) မ်ားဟာ ႏိုင္ငံေရးဖိႏွိပ္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဆန္႔က်င္တဲ့ အေျခခံ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ ေဟာေျပာစည္းရံုးေနတဲ့ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ေျမေအာက္ဌာနမ်ိဳးေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ တရားမွ်တမႈကို ရပ္ခံစည္းရံုးေနတဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရားေက်ာင္း အင္စတီ က်ဴးရွင္းမ်ားဟာ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုခ်ိတ္ဆက္ထားၿပီး ႏိုင္ငံတကာမွာ ကြန္ယက္ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဘရင္ဂ်ီဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားရဲ႕ အက်င့္ပ်က္မႈ က်င့္၀တ္ခ်စားမႈေတြလည္း ရွိၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ သူူတို႔ရဲ႕ေလာ္မာမႈေတြကို အထုတ္ေျဖခ်ႏိုင္တဲ့မီဒီယာမ်ားက ရွိေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားအတြက္ ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းမ်ားဟာ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္တဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ျပဳမႈအပါအ၀င္ ေမြးျခင္းမွ ေသျခင္းအထိ လူသားရပိုင္ခြင့္ေတြကို အကာအကြယ္ေပးထားတဲ့ လူမႈအင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါတယ္။
ျမန္မာႏို္င္ငံ ပရိယတၱိစာသင္တိုက္မ်ားဟာလည္း ေအာင္ျမင္တဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို စက္တင္ဘာ သံဃာ့အေရးအခင္းမွာ ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႔ၾကရပါတယ္။ ပဋိပတၱိေက်ာင္းတိုက္မ်ားဟာလည္း လူမႈထြက္ေပါက္နဲ႔ စာရိတၱ မ႑ိဳင္ကို ထိန္းေက်ာင္းေပးႏိုင္တဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားပါပဲ။
စစ္တပ္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အင္အားအႀကီးဆံုး အင္စတီက်ဴးရွင္းျဖစ္ေနၿပီး ရွိရွိသမွ်ေသာ အရပ္ဘက္ အင္စတီက်ဴးရွင္း အားလံုးကို သံုးစားမရေအာင္ မထိေရာက္ မလည္ပတ္ႏို္င္ေတာ့ေအာင္ ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့ပါတယ္။ တရားေရး၊ အရပ္ဘက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးစတဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားဟာ အသက္မ၀င္ႏိုင္ဘဲ ဖြတ္ဖြတ္ေက်သြားပါတယ္။
အရင္ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမ်ား ေပၚထြက္ရာ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ားဟာလည္း ေအာင္ျမင္တဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ စစ္တပ္ရဲ႕ ဖ်က္ဆီးမႈေအာက္မွာ တစစီလြင့္ေႂကြၿပီး ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမ်ား အားနည္းသြားခဲ့ ပါတယ္။ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္း ေက်ာင္းသားႀကီးမ်ားက အၿမဲဦးေဆာင္တြန္းေပမယ့္ အတန္ၾကာ မေရြ႕ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနပါတယ္။
၂၀၀၇ စက္တင္ဘာမွာေတာ့ ဘယ္သူမွ ဘယ္ႏိုင္ငံေရးသမားမွ တြက္ဆမထားတဲ့ လက္သီးပုန္း သံဃာ့အင္စတီက်ဴးရွင္းက စစ္တပ္ကို စိန္ေခၚခဲ့ပါတယ္။ ပခုကၠဴ ပရိယတၱိ စာသင္တိုက္ႀကီးက စလိုက္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ဟာ ဘုရင္မင္းတို႔ကို ဘာသာေရးက်ဥ္ တဲ့ ကံေဆာင္မႈေတြျဖစ္လာၿပီး ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးႀကီးအျဖစ္ ကမၻာေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။
ရဟန္းပ်ဳိမ်ားရဲ႕ အခ်ိန္တိုတိုအတြင္း ခ်ိတ္ဆက္လႈပ္ရွားႏိုင္မႈ၊ စည္းကမ္းေသ၀ပ္မႈကို ကမၻာ့အၾကမ္းမဖတ္လႈပ္ရွားမႈ (Nonviolence) သမိုင္းမွာ ေမာ္ကြန္းထိုးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လႈပ္ရွားတဲ့ ရဟန္းပ်ိဳမ်ားရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ အဓိက အခရာ က်သူမ်ားကေတာ့ ပရိယတၱိစာသင္တိုက္မ်ားက စာသင္စာခ် ဆရာေတာ္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
စာသင္စာခ်ဆရာေတာ္မ်ားဟာ မဟာနာယကဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားနဲ႔ မတူသလို ဓမၼကထိက ဆရာေတာ္မ်ားနဲ႔လည္း မတူတဲ့ သံဃာ့အာဇာနည္မ်ားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္မ်ားဟာ “လာဘ သကၠယ သိေလာက” ဆိုတဲ့ လာဘ္လာဘ ေပါမ်ားမႈ၊ ေက်ာ္ေဇာမႈတို႔ကို အလ်ဥ္းေရွာင္ရွားၿပီး စာသင္သား ရဟန္းတပည့္မ်ားနဲ႔သာ အၿမဲထိေတြ႔ေနသူမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ မိမိရသမွ် သကၤန္း၊ ေဆး၊ ဆြမ္းတို႔ကို တပည့္ငယ္မ်ားကို ေ၀မွ်ၿပီး စံျပ၀ိနည္းက်င့္ႀကံရင္း အနစ္နာခံ စာသင္ပို႔ခ်ေပးေနသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ဓမၼနဲ႔အဓမၼကို ပိုင္းျခားျပေနသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တရားအတြက္ ရပ္ခံထားသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒကာ၊ ဒကာမ အေႁခြအရံနဲ႔ မင္းေျမႇာင္မ်ားကို ရြံရွာတိုက္ဖ်က္ေနသူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာသံဃာ့အင္စတီက်ဴးရွင္းဟာ ဘယ္လိုဖိဖိ ပိျပားမသြားဘဲ စစ္အင္စတီက်ဴးရွင္းကို အံတုဖက္ၿပိဳင္မယ့္ ေနာက္ဆံုး ေတာ္လွန္ေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းတခု ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္ ဗုဒၶသာသနာကိုယ္၌မွာလည္း ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ (Reform) ေတြ ျဖစ္လာၿပီး ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္အၾကား စည္းျခားမႈ ျဖစ္လာႏိုင္ေကာင္းပါတယ္။ အနာဂါတ္သာသနာ တိုးတက္ဖို႔က သံဃာ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းဟာ အစိုးရအာဏာစက္ကြင္းေအာက္က လြတ္မလြတ္အေပၚ မူတည္ပါတယ္။
(၆) နအဖရဲ႕ တရား၀င္မႈ
စက္တင္ဘာေတာ္လွန္ေရးဟာ က်ဆံုးခဲ့ၿပီး ေအာင္ျမင္မႈ တစံုတရာ မခ်န္ရစ္ႏိုင္ဘူးလား။ ဒီလိုမဟုတ္ပါ။ တစံုတရာမကဘဲ ေအာင္ျမင္မႈအေတာ္ကို ရခဲ့တယ္ဆိုရပါမယ္။ အဓိကေအာင္ျမင္မႈကေတာ့ နအဖ စစ္အစိုးရရဲ႕ တရား၀င္မႈ (Legitimacy) အရိႈက္ကို အလစ္ထုိးလိုက္လို႔ က်ဆင္းသြားေးစခဲ့ပါတယ္။ စစ္အစုိးရရဲ႕ မေျပာင္းလဲလိုဘဲ ပိုေနၿမဲက်ားေနၿမဲ ေနလိုစိတ္ကို ဖ်က္ပစ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
အစိုးရတရပ္အတြက္ တရား၀င္မႈ (Legitimacy) ဟာ အေရးပါ အခရာက်လွပါတယ္။ တရား၀င္မႈကိစၥဟာ ယုတ္မာၿပီး တရားလက္မဲ့ ေသြးဆာေနတဲ့ အာဏာရွင္မ်ိဳးေတြအတြက္ေတာင္ အခရာ က်ပါတယ္။ ရူးဆိုးက ေျပာဖူးတယ္။ “အင္အား အႀကီးဆံုးဆိုသူဟာ သူ႔အင္အားကို မွန္ကန္မႈနဲ႔ တာ၀န္၀တၱရား နာခံေဆာင္ရြက္မႈတို႔အျဖစ္ မေျပာင္းႏိုင္ခဲ့ရင္ သူဟာ ဘယ္ေတာ့မွ မာစတာတစ္ေယာက္လို အၿမဲရာသက္ပန္ အားႀကီးေနႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး” (The strongest is never strong enough to be always the master, unless he transforms strength into right and obedience into duty.)
ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ အားႀကီးရက္စက္လွတဲ့ အာဏာရွင္မ်ားဟာ မွန္ကန္မႈ၊ တရားမွ်တမႈနဲ႔ တာ၀န္သိမႈစတဲ့ တရား၀င္ခြင့္ ေတြဆီ အခ်ိန္တန္ေရြ႕လ်ားရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ထက္ တရား၀င္မႈ (Legitimacy) ဆိုတာက မွန္ကန္မႈနဲ႔ တရားမွ်တမွ်တို႔မွ် ဆိုလိုတာ မဟုတ္ျပန္ေသးဘူး။ အစုိးရတရပ္ တည္ၿမဲရပ္တည္ႏိုင္ခြင့္ဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ လက္ခံႏိုင္ခြင့္၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳ က်ားကန္ေပးမႈ စတာေတြအထိ ပါရွိပါတယ္။
ေရွးေခတ္က ဘုရင္မ်ားအတြက္ တရား၀င္မႈအခြင့္ဟာ ႐ိုးရာထံုးတမ္းစဥ္လာ၊ နတ္ဘုရားတို႔ရဲ႕ တိုက္႐ိုက္အာဏာအပ္ႏွင္းမႈ စတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမာ္ဒန္ေခတ္မွာ အာဏာရွင္မ်ားဟာ သူတို႔ရပ္တည္ဖို႔ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒနဲ႔ ဖက္ဆစ္၊ ကြန္ျမဴနစ္၊ ဆိုရွယ္လစ္စတဲ့ အိုင္ဒီအိုေလာ္ဂ်ီမ်ားကို တရား၀င္ခြင့္ ယူၾကပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းအစိုးရဟာ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္စဲေရးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြ ခြဲမထြက္ေရးဆိုတဲ့ ျပည္ေထာင္စု မၿပိဳကြဲေရး ဆိုင္းဘုတ္၊ ေနာက္ ဆိုရွယ္လစ္ ဆိုင္းဘုတ္နဲ႔ တရား၀င္ခြင့္ယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ န၀တ၊ နအဖ စစ္အစိုးရဟာလည္း အလားတူ ျပည္ေထာင္စု မၿပိဳကြဲေရးနဲ႔ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာတည္တံ့ေရး ေခါင္းစဥ္နဲ႔ပဲ ႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ တည္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
စစ္အစုိးရကို ေနာက္ထပ္ တရား၀င္ခြင့္ (Legitimacy) ေပးေနတာက ကေန႔ထိ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးမွာ မေျပာင္းလဲႏိုင္ ေသးတဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကို ၀င္ေရာက္မစြက္ဖက္ႏိုင္တဲ့မူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ အာဆီယံ၊ တရုတ္၊ အိႏိၵယစတဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေရွ႕ရႈမႈက ေပးထားတဲ့ တရား၀င္မႈပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
စက္တင္ဘာ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဟာ နအဖရရွိထားတဲ့ အေရၿခံဳတရား၀င္ခြင့္ေတြကို အမ်ားႀကီး ဆြဲခြာခ်ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အာဆီယံအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာဖိအားေတြ ပိုၿပီးရခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ သံဃာထုအေပၚ တဖက္သက္ ရက္ရက္စက္စက္ ၿဖိဳခြင္းမႈေၾကာင့္ စစ္တပ္အေပၚ လက္ခံတဲ့ ျပည္သူလူထု အျမင္ဟာ သုညနီးပါး ထိုးစိုက္က်ဆင္းသြားပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက အေျပာင္းအလဲ အေျဖတခုကို မျဖစ္မေန ေဖာ္ေဆာင္ေပးဖို႔ နအဖကို ေတာင္းဆိုလာပါတယ္။
နအဖရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈက လမ္းျပေျမပံု အဆင့္ (၁) ကေန အဆင့္ (၄) ကို ခုန္ေက်ာ္ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ တဖက္သက္ အေျခခံဥပေဒ အတည္ျပဳေရးနဲ႔ ထြက္ေပါက္ရွာပါတယ္။ နာဂစ္မုန္တိုင္းနဲ႔ တိုင္းျပည္အက်ပ္အတည္းဆိုက္ေနခ်ိန္မွာ ၉၂ ရာႏႈန္းနဲ႔ အေျခခံ ဥပေဒကို အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အေျခခံဥပေဒသစ္ဟာ သူတို႔အတြက္ တရား၀င္ခြင့္ထက္ စကၠဴစုတ္ ျဖစ္ဖို႔က ပိုက်ိန္းေသလာပါလိမ့္မယ္။
စစ္အစုိးရဟာ စစ္အေတြးေတြးၿပီး တရားတာ မတရားတာ အပထား အလစ္အငိုက္ ၿခံဳခိုတိုက္ၿပီး ေအာင္ပြဲခံတတ္တဲ့၊ ေခါင္းမာတဲ့ အရံႈးမေပးခ်င္တဲ့ ညာဥ္ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ရင္ဆိုင္ေခ်မႈန္းေနတဲ့ ရန္သူဟာ NLD။ ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ ေက်ာင္းသားမွ် မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ သူတို႔ရန္သူလို႔ သေဘာထားေနသူဟာ သံဃာထုနဲ႔ ျပည္သူလူထုျဖစ္လာေနတယ္။ စီးပြားေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈ မတတ္မႈေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ခၽြတ္ၿခံဳက်ၿပီး အငတ္ေဘး ဆိုက္လာေနတယ္။ ဒါေတြကိုက စစ္တပ္ အတြက္ အက္ေၾကာင္းနဲ႔ တရား၀င္ခြင့္က်ဆံုးမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
(၇) ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တတိယပါတီ
ဒီမိုကေရစီစနစ္မွာ အစိုးရေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္္ၿပီး မိမိကုိယ္ကို အသစ္ျပန္သ (Self-renewal) ရင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ရပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြက်ေတာ့ သူတို႔အေၾကာက္ဆံုးအရာက အဲ့ဒီမိမိအာဏာကို အသစ္ေျပာင္း လုပ္ကိုင္ရမွာကို ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္တခုကေန အာဏာကို ဆက္ကိုင္တြယ္မယ္လို႔ နအဖက မဟာဗ်ဴဟာခ် လုပ္ေနေပမယ့္ သူတို႔တကယ္တန္း ေၾကာက္တာကလည္း စစ္ေဘာင္းဘီခၽြတ္သင့္သေလာက္ ခၽြတ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ရမွာကိုပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ ဘာေၾကာင့္ ေၾကာက္ၾကသလဲဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာက အာဏာရွင္စနစ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းကိစၥမဟုတ္ဘဲ ဒီမိုကေရစီ ရဲ႕ အဂၤါရပ္နဲ႕ ဗဟိုခ်က္မ ျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။
၁၉၇၀ ကေန ၂၀၀၀ ခုႏွစ္အထိ ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းလာတဲ့ ႏိုင္ငံ (၃၅) ႏိုင္ငံရဲ႕ အေတြ႔အႀကံဳအရဆိုရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေတြဟာ အာဏာရွင္စနစ္ရဲ႕ နိဂံုးခ်ဳပ္မႈအစေတြ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဏာရွင္မ်ားဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ညစ္ပတ္မယ္၊ မဲလိမ္မယ္၊ အၾကမ္းဖက္မယ္၊ ရလာဒ္ကို ေခါက္ထားမယ္ဆိုတာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ သို႔ေသာ္ အတိုက္ အခံေတြကပဲ အံၾသစရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ မဲအျပတ္အသက္ အႏိုင္ရသြားကာ ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းစႏိုင္ငံတိုင္း လိုလိုမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုမ်ားက ပံုမွန္ဆက္လႈပ္ရွားေနရမွာျဖစ္သလို ႏိုင္ငံေရးပါတီနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြဘက္ကလည္း အာဏာနဲ႔ နီးစပ္ေအာင္ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ဆက္ကစားရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီမိုကရက္ တိုက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္ဆိုတာကို မေမ့ဖို႔ပဲလိုပါတယ္။
ျမန္မာ့ဒီမိုကရက္တိုက္ေဇးရွင္းမွာ လိုအပ္ေနတာတခုက ႏွစ္ဘက္အေပၚ ၾသဇာ သိကၡာႀကီးမားတဲ့ တတိယပါတီအုပ္စုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တတိယပါတီအုပ္စုဟာ ကုလသမဂၢကိုယ္စားလွယ္၊ အာဆီယံနဲ႔ တ႐ုတ္၊ (၁၄) ႏိုင္ငံအဖြဲ႔ စတာေတြနဲ႔လည္း မထိေရာက္နိုင္ပါဘူး။ ျပည္တြင္းျပည္ပ အေယာင္ေဆာင္ အေခ်ာင္သမား ပညာရွင္ေတြကိုလည္း နအဖက ဂ႐ုမစိုက္ပါဘူး။ ျပည္တြင္းကပဲ ထြက္ေပၚလာမယ့္ ပုဂၢိဳလ္အဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳးသာ ပိုလိုအပ္ပါတယ္။ ဆရာႀကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မိႈင္းရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔မ်ိဳးပါပဲ။
စက္တင္ဘာက ေမြးဖြားလာတဲ့ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဟာ အစုိးရနဲ႔ အတုိက္အခံအၾကား ေရြ႕ေအာင္တြန္းအားေပးႏိုင္မယ့္ ေတာ္လွန္ေရး အင္အားစုမ်ိဳးျဖစ္သလို တတိယပါတီ အုပ္စုမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ရဟန္း သံဃာမ်ားဟာ အာဏာကိစၥနဲ႔ လံုး၀မပတ္သက္ဘဲ ျပည္သူအေရး သက္သက္အတြက္ ၀င္ေရာက္လႈပ္ရွားလာတဲ့ အင္စတီက်ဴးရွင္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။ ရဟန္းပ်ိဳမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေနတာက အေျမာ္အျမင္ရွိၿပီး သီလသိကၡာႀကီးမားတဲ့ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားကို ပါေအာင္ စည္းရံုးႏိုင္ၿပီး သံဃာ့မဟာ နာယကကို ခ်ိနဲ႔သြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ပါပဲ။ ဒါဟာ ျမန္မာျပည္အတြက္ အၾကမ္းမဖက္တဲ့ ကတၱီပါ ေတာ္လွန္ေရး လမ္းစတခုပါပဲ။
ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဟာ ၿပီးဆံုးမသြားေသးပါဘူး။ ေခ်ေဂြဗားရားက ဖီဒရယ္ ကပ္စထ႐ိုကို ႏႈတ္ဆက္ ေျပာၾကားတဲ့ စကားေလးနဲ႔ပဲ နိဂံုးခ်ဳပ္ခ်င္ပါတယ္။ “ဖီဒရယ္ကို ေျပာလိုက္ပါ … ဒီဆံုးရံႈးမႈဟာ ေတာ္လွန္ေရးၿပီးသြားတာ မဟုတ္ဘူးလို႔” (Tell the Federal that this failure is not the end of the Revolution.)။ ။ [Top]
ယခင္ေဆာင္းပါးမ်ား
Copyright (C) 2002 - 2007. Irrawaddy Publishing Group (Burmese Version). All rights reserved.
Saturday, 13 September 2008
Subscribe to:
Comments (Atom)